Skip to content

ለዛ ቢስ

24993367_1704774626252452_6438544698212987869_n“ለዛ ቢስ” is found to be a synonym to HMD. Here was the detail of the new vocabulary that was introduced last year 🙂

NEW VOCABULARY TO YOUR DICTIONARY

HMD (n.)
1. an obsequious or overly deferential person; a toady.
2. unintelligible or meaningless speech or writing; nonsense; gibberish.
3. foolish or vacuous; puppet.

Example:
a) “HMDs are telling the oppressed majority of Ethiopia is at the good hands of the government that is known for its bloodiness”
b) “He was HMD enough to be a yes man whatsoever”.
c) “You are HMD to make any sense even to your girl friend.”

HMD (v.)
1. to serve somebody in a servile, degraded way; to act in a disgraceful toady way.
2. to speak unintelligibly, typically through fear or shock.
3. to held meeting at which people attempt to make contact with the dead.

Example:
a) “The prime minister HMDed to homicide innocents protesting against the barbaric government.”
b) The officers have been HMDing with the ghost of the late prime minister so as to continue his legacy of consistent and shameless tyranny.

HMD (adj.) 1. producing no result; useless.
2. ridiculously impractical or ill-advised.
3. not existing, or not actually present.

Example:
a) “An HMD attempt to calm down the protests with bullet.”
b) “He pretended to give an HMD solution.”

#Ethiopia

Advertisements

ከዚያስ…?

“እሺ፥ እንዴት ነው? ሁሉ ሰላም?” አልኩት አፍሪካ አሜሪካዊውን አዲስ ወዳጅ

“ማለት?” እኔ ከዝምታዬ ጋር ስደራደር፣ በሀሳብ ጭልጥ ብሎ ስለነበር ተደናግጦ ጠየቀኝ

“አይ፣ እንዲያው ሁሉ ሰላም ነው ወይ? ቤተሰብ? ኑሮ እንዴት እየወዘወዘህ ነው? ለማለት ያህል ነው።” ቀልጠፍ ብዬ በፈገግታ ታጅቤ መለስኩ። የምሸሸው ጭንቀት ስለነበረብኝ ዝምታውን አልፈለግኩትም።

“ኦህ፥ ሁሉም ሰላም። ሰላም ነው። …እሁድ የትልቁ ልጄ 29ኛ ዓመት ልደት ነበር።”

“እየቀለድክ መሆን አለበት። 29? አንተ ራስህ ከዚያ የምታልፍ አትመስልም እኮ።”

“አዎ። ሁለተኛዋ 26 ዓመቷ ነው።”

“በጣም ደስ ይላል። እጅግ በጣም ደስ የሚል ነገር ነው። ይኽኔ ከኮሌጅም ወጥተው ቦታ ቦታ ይዘውልሃላ…”

“አይ አይ! ቢሆን በምን ዕድሌ። ግን አይደለም። የቀድሞዋ ሚስቴ ዕድላቸውን መወሰን ነበረባት። ሲጥልብህ ልጆቿ ላይ ክፉ ፍርድ የምታሳልፍ እናት ጋር ያጋባሃል።”

“እንዴት ማለት? የማይሆን ርእስ ካነሳሁ ይቅርታ” ራሴን ስለቀለብላባነቴ እየወቀስኩ ጠየኩት።

“ግድየለም ኧረ። ….እናታቸው ከገንዘብ ጋር ያላት ቁርኝት እጅግ የተለየ ነበር። በእርሷ የብድር መክፈል ታሪክ የተነሳ ልጆቼ ብድር ማግኘት አይችሉም ነበርና ወደ ኮሌጅ አልሄዱም።”

“አዝናለሁ።”

“ተመስገን ነው። ይኽችኛዋን እናታቸውን ይወዷታል።”

“እንዴት? ከእሷ በኋላ አግብተሀል?”

“አዎ። ጥሩ ሰው ናት። 12 ዓመታት አብረን ቆየን።”

“ደስ ይላል። በተለይ ልጆች እንጀራ እናታቸውን ሲወዱ ማየቱም ያጽናናል።”

“በጣም። አፍሪካ አሜሪካዊት ናት እሷም። ግን ጀርመን ነው የተወለደችው። ያደገችው ደግሞ ጣልያን። ሆኖም ዓያቶቿ ከሜክሲኮ እና ስፔይን አሉ። ድብልቅልቅ ሲል ሆደ ሰፊነት ይጨምራል መሰለኝ።”

“ኦህ ደስ ይላል።”

“በጣም። ይገርምሀል፥ እኔ ቤተሰብ ውስጥ ስብጥሩ የተለየ ነው። አሜሪካ፣ አፍሪካ፣ ኢስካሞ፣ ፣ ብራዚል፣ ፣ ጀርመን፣ ኢትዮጵያ፣ ማሊ… የተባበሩት መንግስታት በለው” ብሎኝ አብረን ሳቅን።

“ኢትዮጵያዊም ቤተሰብ ካለህ እኔም ዘመድህ ነኝ ማለት ነው” አልኩት እንደጨዋታ።

“እንዴታ፥ የአጎቴ ልጅ ኢትዮጵያዊት በጉዲፈቻ ያሳድጋል።”

“አሃ…ደስ ይላል።”

“በጣም። ዓለም ላይ ካለው ሰላም የተሻለ እኛ ቤተሰብ ውስጥ ሰላም እንዲኖር እንሞክራለን።”

“ጥሩ አድርጋችኋል። ሰዉ ሰው ለመበደል ምክንያት ሲፈልግ ነው የሚመሽ የሚነጋለት።”

“አዎ። ሁሉም ጋ የዘረኝነት እና ሌላውን የመናቅ መንፈስ አለ። ሰው ለምን እንደዚህ እንደሚያደርግ አላውቅም። እናንተ ጋ አንድ ነው ብሄራችሁ?” አለኝ።

“ኧረ ብዙ ነን። 80 ምናምን ነን።” አልኩት። ምናምኗ ሁሌም ታስቀኛለች።

“ሰዉ ስለብሔሩ ብዙም ግድ አልነበረውም። ግፉም በጅምላ ነበር። አሁን ያለው መንግስት የዘውግ ፖለቲካ ስርዓት ነው የሚከተለው። በዚያ የተነሳ መታወቂያ ካርድ ላይ ሳይቀር ከመጻፍ ይጀምራል። በየቦታውም ሰዎች እርስበርሳቸው እንዲጋጩ በማድረግ ለራሳቸው እድሜ ይፈልጋሉ። እኛም ሞኝ ሆነን አጀንዳቸውን እንቀበላቸዋለን።” ብዬ ቀጠልኩ።

“ያው እንደሁሉም አፍሪካ መንግስታት ነው። ያሳዝናል።”

“በጣም”

“ይገርምሃል ባለቤቴ ከሜክሲኮም ትዛመዳለች ብዬህ የለ። እሷ ያለችው ሰሜኑ ክልል ላይ ነው። እዚያ የሀብታም እና የድሀ ስም በሚል ከባድ የሆነ የዘረኝነት ስሜት አለ። ሰዎች ስማቸው የድሀ ስለተባለ ብቻ ለጋብቻ እስከመከልከል ይደርሳሉ።”

“እየቀለድክ መሆን አለበት።”

“እንደዚያ ነው። እኔም በጣም ገርሞኝ ነበር። በጣም ይገርማል።”

“እንዴ በጣም እንጂ። ስም ሊቀየርም ይችላል እኮ። ቢያንስ ደግሞ አዲስ ለሚወለዱት ልጆች የሀብታም የተባለውን ስም በመስጠት ትውልድን ማቅናትም ይቻላል።” አልኩኝ።

“አዪ። እሱንማ አንተ ነህ የምታስበው። ትውልድ ስለማቅናት ቢያስቡ ቀድሞስ በስም ይጣሉ ነበር?”

“እሱስ ልክ ነህ።”

“ደግሞ አለልህ። ፊሊፒን ውስጥ በቁመታቸው ነው ጥቃት የሚፈጽሙት። አጭር ከሆንክ አለቀልህ። ትገለላለህ። ስራ ማግኘት አትችልም፣ ለጋብቻ አይፈቀድልህም፣ ብዙ ነው በደሉ።”

“ኧረ ሰውዬው እየቀለድከኝ ነው የሚሆነው።”

“እውነቴን ነው። ፈላልገህ ልታነብም ትችላለህ። ለማመን የሚከብድ ነው። ግን ያው እንደዚያው ነው። ሰዎች እርስ በርስ ለመበዳደል ሰበብ ነው የሚፈልጉት። በጾታ ለመበዳደል አላመች ሲል፣ በሀይማኖት፣ እሱ ሲያቅት በቆዳ፣ እሱም እምቢ ሲል በቁመትና በስም ሁሉ መበዳደል አለ።”

“በጣም የሚገርም ነገር ነው። ውስብስቦች ነን።”

“በጣም። እኔ በዚህ እድሜዬ የደረስኩበት ነገር ሁሉም ነገር ዝም ብሎ ተራ ሩጫ እንደሆነ ነው። የእኔ ወንድም ልንገርህ አይደል? ዝም ብለህ ኑር። ሕይወት ያሉህን መልካም ነገሮች ለማጣጣምም አጭር ናት። በፍጹም ሌላን ሰው ስለመናቅ አታስብ።” ብሎ ሌላ የሀሳብ መስኮት ከፈተልኝ።

የእሱን ወሬ እና ምክር ይዤ ያለንበትን ሁኔታ ማውጣት ማውረድ ጀመርኩ። ግን ለምን እንደዚህ እንሆናለን? ያሉንን መልካም ነገሮች እንዳንቋደስ ማን አዚም አደረገብን?

እሺ ከዚያ በኋላስ?

Adwa_Menelik

ንጉሠ ነገሥት ምኒልክ በ፲፱፻ ዓ/ም የዠመራቸው በሽታ እየጸና ሔዶ በመጨረሻ ሰውነታቸው ዝሎ፣ አንደበታቸው ተዘግቶ እንደቆየ በታኅሣሥ ፫ ቀን ፲፱፻፮ ዓ/ም ከዚህ ዓለም በሞት ተለዩ። የሸዋ ንጉሥ (፲፰፻፶፯-፲፰፻፹፩) በኋላም፣ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት (፲፰፻፹፪-፲፱፻፮) በነበሩበት ዘመን ሁሉ ክፉውን በክፉ ሳይሆን፣ ክፉውን በደግነት እየመለሱ ጥፋትን ሁሉ በትዕግሥት እያሸነፉ፣ አገር የሚሰፋበትን ልማት የሚዳብርበትን፣ ሕዝብ ዕረፍትና ሰላም የሚያገኝበትን ከማሰብና ከመፈጸም አልተቆጠቡም። የአውሮፓን ኃያል መንግሥት በጦር ሜዳ በማሸነፍ ኢትዮጵያን በዓለም እንድትደነቅ አድርገዋል።

የዳግማዊ አፄ ምኒልክን ዜና ዕረፍት በወቅቱ ለመደበቅ ቢሞከርም ወሬው ካንዱ ወደሌላው እየተላለፈ ነገሩን የተረዳው ሁሉ፣ «እምዬ ጌታዬ፣ እምዬ አባቴ» እያለ በየቤቱ ያለቅስ ነበር። ከአልቃሾቹ አንዱ፣

ፈረስ በቅሎ ስጠኝ ብዬ አለምንህም
አምና ነበር እንጂ ዘንድሮ የለህም፤

አለ ይባላል። በንጉሠ ነገሥቱም ሞት ዋናዎቹ ሐዘንተኞች ባለቤታቸው እቴጌ ጣይቱ፣ ልጃቸው ወይዘሮ ዘውዲቱና ብዙ መኳንንት አሉ። በልቅሶውም ጊዜ እቴጌ ጣይቱ፣

ነጋሪት ማስመታት፣ እምቢልታ ማስነፋት ነበረ ሥራችን፣
ሰው መሆን አይቀርም ደረሰ ተራችን›› ብለው ገጠሙ ይባላል።

ከልጅ ኢያሱ ቀጥለው ንግሥተ ነገሥታት ዘውዲቱ ወለቱ ለምኒልክ ተብለው የነገሡት ልጃቸው ወይዘሮ ዘውዲቱ የሚከተለውን ሙሾ አወረዱ።

እልፍ ነፍጥ በኋላው፣ እልፍ ነፍጥ በፊት፣ ባለወርቅ መጣብር አያሌው ፈረስ፣
ይመስለኝ ነበረ ይኼ የማይፈርስ።
ሠላሳ ሦስት ዘመን የበላንበቱ የጠጣንበቱ፣
የትሣሥ ባታ ለት ተፈታ ወይ ቤቱ።
ብትታመም ልጅህ እጅግ ጨነቀኝ፣ ብትሞትስ አልሞትም እኔ ብልጥ ነኝ።
ወልደውኛል እንጂ እኔ አልወለድሁዎ፣ አንዠቴን ተብትበው ምነው መሔድዎ።
አሳዳጊ አላንተ አላውቅም እናት፣ ምነዋ ሞግዚቴ እንዲህ ያል ክዳት።
ቀድሞ የምናየው የለመድነው ቀርቶ፣ እንግዳ ሞት አየሁ ካባቴ ቤት ገብቶ።
እጅግ አዝኛለሁ አላቅሽኝ አገሬ፣ የሁሉ አባት ሞቶ ተጐዳችሁ ዛሬ።
ትንሽ ትልቅ አይል ለሁሉ መስጠት፣ ከጧት እስከ ማታ ያለመሰልቸት።
ድርቅ ሆኗል አሉ ዘንድሮ አገራችሁ፣ ዝናሙ ሲጠፋ ምነው ዝም አላችሁ።
አሻግሬ ሳየው እንዲያ በሰው ላይ
መከራም እንደሰው ይለመዳል ወይ።

/አቶ ተክለጻድቅ መኩርያ፥ «ዐፄ ምኒልክና የኢትዮጵያ አንድነት» ውክፔዲያ ላይ እንደተጠቀሰው።/

እንዴት እንዴት ነው የተጨካከንነው ግን?!

የሰማኒያ ዓመት እናት በሁለት ልጆቻቸው የበደልም በደል ተፈጽሞባቸው ከሞቀ ቤታቸው ቤት አልባ ሆነው የትም ተጥለው፥ በአዋቂ ሰው እርጋታ እና ብስለት ውስጥ ሆነው “የእርቅ ማዕድ” ላይ የሰጡትን ቃለ መጠይቅ አድምጬ የምገባበት ጠፋኝ። በርግጥ ከጸሐይ በታች አዲስ ነገር የለምና እንዲህ ያለ ጉድ ተከስቶ ያውቃል። አባቱ ሞቶ እስኪወርስ ድረስ መጠበቅ አቅቶት በመጥረቢያ የገደለ ትቢያ ታሪክም ተሰምቶ ያውቃል።

ትንቢትም ተነግሯል። “…ዳሩ ግን፦ መካኖችና ያልወለዱ ማኅፀኖች ያላጠቡ ጡቶችም ብፁዓን ናቸው የሚሉበት ጊዜ እነሆ ይመጣልና ለራሳችሁና ለልጆቻችሁ አልቅሱ።” ~ የሉቃስ ወንጌል 23፥ 29

ሰው ከየትም የማያውቃቸውን አረጋውያን ለመርዳት በሚጥርበት አገር/ዓለም ውስጥ፥ እንዲህ ደግሞ የገዛ ወላጅ እናቱን ለመበደል የማይራራ ልብ ያለው ሰውም አለ። ስንት ዓመት ሊኖር? ነገ እንዴት አይፈራም? እንዴት ሰው ምን ይለኛል አይባልም? ገንዘብ እንዲህ ተወዶ ምን ቋሚ ነገር ሊገዛበት ነው? እናት ተካደች፣ ብሩ ተገኘ፣ ያሰቡት ተሳካ፣…እሺ ከዚያስ??

ይሁዳ ኢየሱስ ክርቶስን በሰላሳ ብር እንደሸጠው እንዲሁ፣ ወላጅ እናቱን ስለገንዘብ የመካድ እና የመለወጥ አቅም ያለው ሰው ከመኖሩ እኩል፣ የሰማው እንኳን የሚርድበትን እና መፈጠሩን እስኪጠላና ነገውን እስኪፈራ ድረስ የሚያማርርበትን ጉዳይ ፈጽመው፣ እንደ ሰው ቆሞ መሄድ እንዴት እንደማይከብዳቸው፣ እንቅልፍ እንዴት እንደሚወስዳቸው ሲታሰብ ይደንቃል።

ነገሩ በአጭሩ እንዲህ ነው፤ ባስታወስኩት መልኩ በራሴው መንገድ ገልጬ እንጂ ንግግሮቹ ቃል በቃል አይደሉም። (ሙሉውን ለመስማት ግን እነሆ ማስፈንጠሪያው: https://www.youtube.com/watch?v=8TJxKbUFYw0)

ከእርሳቸው ጋር ተጠግታ የምትኖር ልጃቸው “እማዬ፥ ከእንግዲህ ደክመሻልና በስተርጅና ከምትንከራተቺ፣ ውክልና ስጪኝ እና እድሩንም፣ ውሀውንም፣ መብራቱንም እኔ እከፍልልሻለሁ።” ትላቸዋለች። እሺ ብለው ይፈርማሉ።

ሆኖም እሷ ያስፈረመቻቸው ወረቀት “የተበደርኳትን 300 ሺህ ብር በሁለት ወር ውስጥ እከፍላለሁ። ካልሆነ፥ ከዚህን ያህል ወለድ እና፣ ከዚህን ያህል መቀጫ ጋ ንብረቴን ሸጬ እከፍላለሁ።” ነበር የሚለው።

ከሁለት ወር በኋላ መጥሪያ መጥቶላቸው ፍርድ ቤት ይቆማሉ።

“አላውቃትም። አረብ አገር ሰርቼ ያመጣሁትን ብር ነው የወሰደችብኝ።” ትላለች።

ጠበቃውም ጉቦ የበላ መሆኑ ነው መሰለኝ ያዋክበኛል አሉ። ሴትዮዋ በድንጋጤ ልሞት አሉ። ሁኔታቸውን ዳኛው ተመልክቶ፣ እንዲረጋጉም ጭምር ሳይሆን አይቀርም ለሌላ ቀን ቀጠረን አሉ። ‘ደግሞ መልካችን አንድ ነው፣ አላውቃትም ማለቷ ዳኛውንም አስደንግጦታል’ ይላሉ።

“እናቴ አይደለችም ብለሽ ማዪ” ተብሎ ወንጌል ቀርቦላት፣ ክዳኝ ማለች። እንግዲህስ ምን ቀረኝ አልኩ። በቁሜ ሽንቴ አመለጠኝ፣ አንዴ ልናገር ክቡር ፍርድ ቤት ብዬ እጄን አነሳሁ፥ እንግዲህ የዘጠኝ ወር ቤቷን፣ የሶስት ዓመት ጥገቷን ከካደች፣ ብሩ ይከፈላት” አልኩ። ዳኛው “ከየት አምጥተው ይከፍላሉ?” ሲል፥ “ቤቱ ተሽጦ ይከፈል። እኔ ለእነሱው ነው እንጂ መሽቶብኛል። ከእንግዲህ ወይ ስንዝር ወይ ክንድ ነው ቢያስፈልገኝ። ፀሐይ ጠልቃብኛለች መሽቶብኛል።” ይላሉ። እንዲህ እንደማወራው አይደለም።

ቤቱ ተሽጦ ወደ ስድስት መቶ ሺህ ብር ይሰጣታል። አራጅ እንዳይወጣበት በማለት፣ የገዛችው ሴትዮዋ ናት ቀድማ ብሩን የምትሰጥላቸው። እግዜር መጽናኛውንም እሷን አመጣላቸው። እንደእሷም ዓይነት ደግነት እዚያው ሲሰማ ደግሞ በመካከሉ ያጽናናል።

እኔ ቤት ይቆዩ ብትል፣ “በህጉ ሻጭ እዚያው መሆን አይችሉም ተብሎ በሁለት ሺህ ብር ተከራየችልኝና ሌላ ቦታ አስቀመጠችኝ። እሷም ትሰለቻለች። እስከመቼ በምን እዳዋ ትከፍላለች?” አሉና ያው ጊዜው ሲደርስ ከዚያም ወጡ።

ብሩን የወሰደችው ሴት ድጋሚ መጥታ የጠበቃ አበል ብላ ሌላ ሀምሳ ሺህ ብር ወሰደች። እንደገና መጥታ ”እዚህ ቤት ውስጥ የሰራኋቸው ክፍሎች አሉ” ነገር ብላ መጣች አሉ። ገንዘብ አፍቅሮ ማፈር የለ። “ገንዘብን መውደድ የክፋት ሁሉ ሥር ነውና…” ~ 1ኛ ወደ ጢሞቴዎስ 6፥10

በመጣች ጊዜ “ሞት እምቢ ብላ ነው የምትጠራኝ አሉ።” የዚህ ግርግር ሲያባራ፣ ለእርሷ ያለችው ብር ሁሉ ተሰጥቷት አንድ ነጥብ ሁለት ሚሊዮን ብር ይቀራል። ታላቋ ደህና ሰው ሆና ቀርባ (እንዲያም ሆኖ ሳትሻል አትቀርም መሰለኝ) ኮንዶሚነም ቤት ገዝታ፣ ተከራይቶ እንዲህ ሆኖ ትጦሪበታለሽ አለችኝ አሉ።

(ቤቱን የገዙት ሴት “ድጋሚ ስህተት እንዳይሰሩ ብሩ አሁን በእርስዎ ስም ይቀመጥ። የሚፈልጉት ብር በሚኖር ጊዜ በመኪና ራሴው አድርሼ እመልስዎታለሁ። ግድ የሎትም።” ብላቸው ነበር። ግን ያው የእናት አንጀት አሸንፏቸው ልጃቸውን አመኗትና ነው።)

“ከህዳር 24 በኋላ ሄደሽ ኪራዩን ትቀበያለሽ አለችኝ። መልሳ ደግሞ ምንም ነገር የለሽም ብላኝ ቃሏን ታጥፋለች። እኔ መቁረቢያ ጨርቅ ጣዪብኝ። የቁም ተስካሬን ላውጣ ጸበል ጸዲቅ ላድርግ ብቻ ነው ያልኳት። ጭራሽ መቄዶንያ ግቢ አለችኝ። ይኽን ስናገር ያሳፍረኛል። በጣም ያሳፍረኛል። ግን ምን ላድርግ አሁን ከአቅሜ በላይ ሆኖብኝ ነው።” ያለቅሳሉ።

የእኔ እናት 😥

እኔ አፍ አፏን ያልኩበት እና፣ ከእናቴ ጋ ተጯጩኼ የማወራበት ጊዜ ሁሉ ፍም ላይ እንደቆመ ሰው ይለበልበኛል፣ እንዲህም ዓይነት አቅም ያለው ሰው አለ።

ስንቱ ሰው እናቱን ልንከባከብ ብሎ ፈልጎ በሕይወት አጥቷት በጸጸት እና ቁጭት ዝንታለም ያነባል፣ ለእናቱ “ሞት እምቢ” የሚል ስም ማውጣት የሚችል ሰው አለ። የሚገርመው ነገር ደግሞ እሷም ልጆች አሏት። እንዴት ነገን አላሰበችውም? እንዴት እንዴት ከፍተናል አቦ!? እሺ ከዚያስ??

መቼም ዕድሜ ይኑር እንጂ እግዚአብሔር ፍርዱ በምድር ነው። በገዛ ልጆቻቸው ክህደት ቢፈጸምባቸውም፣ የሚናፍቁትንና ቀሪ ጊዜያቸውን ማሳለፍ የሚፈልጉትን የንስሀ ሕይወት አግኝተው በእግዚአብሔር ዘንድ ተቀባይነት እንዳገኙ ሳይሰማቸው አልቀረም።

ገድለ ከርዳዳ ጸጉር

a00fde8d73d49f12969eafa7d59851efበአገሬ፥ ጸጉር እንዲህ ዝም ብሎ በአምስት ጣት በጠር በጠር ተደርጎ የሚተው ነገር አይደለም። የጥቁር ሰው ከርዳዳ ፀጉር ደንብ ይኽ አይደለም። ወግ አለው። ስርዓት እና አያያዝ አለው። ከጉፍርናው እስከ ጉንጉንናው ድረስ (ከጉርምስናው እስከ ሽምግልናው እንዲሉ) ተዘፍኖ፣ ተገጥሞለት ነው። በስሌት እና በምክንያት ነው እንጂ እንዲሁ አማራጭ ስላጡ የሚተዉት አይደለም።
 
“ጫካ ነው ጸጉሯ ሽጉጥ ያስደብቃል” ተብሎ ይፎከርለታል።
 
“ራሷን ሹሩባ ተሰርታ ስትመጣ” ይዘፈንለታል። እንደእኔ እና እንደ ሽመልስ የደረሰበት ያውቀዋል ሹሩባ አይቶ ሳይታመሙ የመሞትን ነገር። (ሽመልስዬ አራርሶዬ ❤ ሲናፍቀኝ እኮ!)
 
“ሀር ነው” ይባልለታል። ሀር አይቶ የማያውቅ ሁሉ ያማረ የተዘናፈለ ጸጉር ሲያይ ሀር ነው ይላል።
 
በሻሽ ቢጠፈነግም “ሀር አይደለም ወይ፣ ሻሹ በላይሽ” ተዘፍኖለት ነው።
 
“ፀጉሯ ወርዶ ወርዶ ይጠቀለላል እንደዘንዶ” ተብሎ ከበሮ ይደበደብለታል፣ እጅ ይጣፋለታል።
 
ዝናው ብዙ ነው።
 
እንጂ እንዲሁ በብላሽ ሳብ ሳብ ተደርጎ የሚተው አይደለም። ያ ሉሃጫ ፀጉር ወግ ነው። አማራጭ የሌለው ሰው በአንድ ዓይነት ስታይል በመኖር ብቻ ሌላውን የማጣጣል አቅም ያገኛል።
 
ሲደላ ቅቤ በሀደስ ተለውሶ፣ ወይ ደግሞ እንዲሁ ራቁቱን ይቀባል። (ቅዳሜ ቅዳሜ ሴቶቹ ተሰጥተው ቅቤ ሲቀቡ ደስ ሲል። “እንዲያቀልጠው ነው፣ እንዲሰርግ” ብለው የጋለ ጸሐይ ላይ ስቲም ይገባሉ። ወይባ ጢስ በነጻ፥ right from the source መሆኑ ነው። ቡናው ውጪ ይፈላል። ግልፈል በቆሎ ይፈነዳል። ፍርፍሩም ምኑም አይቀርም። ዘለን ዘለን ሲደክመን አብሮ ማሻመድ ነው። ተቀብጠውት ካደሩም ሽታው ደስ አይልም። ግን ከጠቀማቸው ምን ቤት ነን?
 
እግር ጥሎ “ለጸጉሬ ውሃ አፍስልኝ” ካሉ ነው ጉድ የሚፈላው። ዶሮ እንኳን እንደ ቅቤ ጸጉር ያን ያህል ተደጋግሞ አይታጠብም። ጆግ የተሸከሙበት ክንድ ይገነጠላል። ተጣጥበው፣ ደርቆ ሲታዩ ግን እምጷዬ ነው። ፊታቸው ቅዳሜን ይመስላል። ልምልም ይላል። ጥያሜያቸው ያንጸባርቃል። እዩኝ እዩኝ ይላል።
 
ቅቤውም እንዲሁ ተሞሽልቆ አይደለም የሚቀባው። ለጸጉር የሚሆነው ለጋው ተፈልጎ ነው። “ኧከሊት ቤት ሂዱ” ይባላል። አጓት አጓት የሚለውን፣ በቆረሲማ የታጠነውን ቅቤ ነው የሚቀቡት። ከተማ በቫኒላ ይለውሱት ነበር። ሲገኝ በሀደስ ነው። ብቻ ሲቀቡት በመነጋው ደስ ይላል። በታክሲ ሲጓዙ እንኳን ያልተለቃለቁት ቅቤ ከላቡ እና የጫማ ሽታው ጋር ተቀይጦ የድርሻውን ያዋጣል።
 
እግሩ ጫማው ውስጥ የሞተበት፣ እንደ ሰው አካል የረሳው ጎረምሳ፣ ልጇን ስታበላ ረፍዶባት ለጉሊት የምትሯሯጠውን ሴት ጸጉርሽ ሸተተ ሊልም ይችላል። ቂጡን የጣለ ፎከቲያም፣ ታጥቦ የሚያውቅ የማይመስል የታክሲ ረዳት ሳይቀር ልጅ አዝላ ልትገባ ያለችን ምስኪን “እናቱ ቅቤ ከተቀባሽ ውረጂ” ሲል ተጣልቼ አውቃለሁ። (በርግጥ አልተቀባችም ነበር። ግን ቢሆንስ ከዚያ ሁሉ ጥንባት ብሶ ነው?)
 
የሴቶች የጸጉር ወሬም እንደ ትልቅ አጀንዳ ይናፍቃል። በተለይ አርብ አርብ ይደራል። ድሮ፣ ለእነ ኦሊቬራ “ፓፓ” ሳይባልላቸው፣ በሞተር ስትሄድ ሳይከተሏት በፊት፣ ዜኒት ቅባት ሲገዙ ማበጠሪያ ይመረቅ በነበረበት ዘበን፥ የቢሮ ሴቶች ፀጉራቸውን በቪጎዲን ተጠቅልለው ጸሐይ ላይ ቅዳሜ ወይ/እና እሁድ ቁጭ ብለው ኑሮውንም፣ ገጠመኙንም ሀሜቱንም ሲከኩ ጸጉራቸው ይተኮስላቸውና ለሰኞ ቢሮ ይደርስ ነበር። የሜሪ አርምዴ የሹኪያ ተኩስስ የስንቱን ኮረዳ ዐይነ ጥላ ገፎልናል። እናቶችማ ተማረው ሹካ መግዛት አቆሙ።
 
ከርዳዳ ጸጉር፥ ቁጥርጥር (ይቅጠን ይወፍር ተብሎ) ልስራህ ይባላል። ሹሩባም የራሱ ነው። ሹሪባው ደግሞ ዐይነቱ ብዛቱ፥ ከአንድ እስከ አስር እዮሽ እንደ ችኮላ እና እንደ ፊት ቅርጽ ሁኔታ፣ የዶሮ ቂጥ፣ ዶሮ ሥራ፣ ተማሪ ሥራ፣ የማታ ተማሪ ሥራ፣ አምፖሎ፣ ቅቤ ቀቡኝ፣ ዚግዛግ፣ መረብ ሥራ ተብሎ በያይነቱ ነው። ሹሩቤ የሚባል መጠጫ ሁሉ ነበር። የልብ አድርስ ሳይሆን አይቀርም።
 
ፍሪዝ፥ ጂጂ ስታይል (ምቹን ካልፈሩ በተልባም ቢሆን። ወይ ደግሞ ቫዝሊን ተቀብቶ በሳሙና ሲታጠቡት ፍርፍር ይላል።)፣ ፍሽን፣ አልባሶ፣ ጅራፍ ሥራ፣ ጎፈሬ፣ ኧረ ምኑ ቅጡ። እሱም እየተሞከረ፣ በመስታወት እየታየ… ቆይ ሌላ ተብሎ ስታይል እየተቀየረ ነው። የየባህሉ፣ የየገጠሩም ለጉድ ነው። እንጂ ከርዳዳ ፀጉር እንዲሁ ዝም ብሎ ተዘናፍሎ የሚተው ብቻ አይደለም። መልክና ስርዓት፣ ወግና ጠባይ አለው። ሲፈልግ ደግሞ በካውያ ይለሰልሳል። ለስላሳን ጸጉር ግን እንዴት ያከረድዱታል?
 
ሲበጠር ራሱ የሆነ ኦርጋዝሚክ ስሜት ሳይኖረው አይቀርም። “እስስ…” ይላሉ። ሃሃሃ… ማበጠሪያው ይኾናል። እሱን እያሳመሩ ደግሞ ፍተላ ነው።
 
“ኧረ ፀጉሬ ተሰባበረ”
“የለም እኮ አልቋል። ታያለሽ የሚረግፈውን?”
“መንታ ሆነብኝና ቆረጥኩት” (ስለመንታ ጸጉር ተማርኩ)
“እማዬን ፈርቻት ነው እንጂ በደንብ ብቆረጠው ደስ ይለኛል።”
“በዊግ ብትሰሪው ይበዛልሻል።”
“እስኪ ሙች በይ? ወይኔ፥ እኔ እኮ ሂዩማን ሄር ነው ነበር የምለው።”
“ጥቁረቱ ራሱ ሀር አይደል እንዴ የእሷ ጸጉር?”
“ምንድን ነው የምትቀቢው በናትሽ?”
“ቅቤ… ቅባት አልስማማ ሲለኝ ቅቤ ነው የመለሰልኝ።”
“እኔም ብቀባ ደስ ይለኝ ነበር። ባለቤቴ አይወድም እንጂ አምሮኛል እንደውም።“
 
በስንት ልፋት ተሰርታ ያዘኝ ብላ የምትፈታዋም ትሰማለች። ደግሞ ይዟት ጊዜ አጥታ፣ ወይም ማጌጡ አምሯት ችላ ትታው ደምስሯ ተወጣጥሮ ፊቷ የዞረባትም ትታያለች።
 
“ኮኮስ ተስማምቶኛል”
“ወይኔ ጸጉርሽ ፏፏ” ይባላል። የደላው ልጅ በሚቀነጭርበት አገር ስለጸጉር መፋፋት ለማውራት ጊዜ አያጣም። ድንቡሽቡሽ ጸጉር ታየኝ።
 
እንቁላል፣ አቮካዶና ሙዝ ሲቀቡ አይቶ ምራቅ እየዋጠ “ምነው ጸጉሯን ባረገኝ” ያለ ጥበብ የጠራችው ፈላም አይጠፋም። ሃሃሃ…
 
ከርዳዳ ጸጉር ቢቆረጥም ያምርበታል።
 
“ሁልጊዜ ጎፈሬ ተከርክሞ ኑሮ፥
መቀሱን ላኩልኝ ቁርጥ ነው ዘንድሮ።” ብሎም የለ ዘፋኙ?
 
ይኼ ከከርዳዳ ጸጉር ወግ ማዕረግ በጥቂቱ ነው። ቁንድድ ቢሉት፣ ሽቦ ቢሉት፥ ለስታይል አንደኛ ነው። ሽቦ ነው እንጂ በፒንሳ ተወጥሮ የሚጠቀለለው፣ የትኛው ቃጫ ነው? 🙂
 
ማነው ለሉሃጫ ጸጉር ከ“እጆቼን ጸጉርሽ ላይ ሳንሸረሽር” ከማለት ያለፈ ነገር የተቀኘ? 😉
 
ሰላም!

…ዝናሽ ለምን ተሰደደች?

“እንደምን ነሽ ሸገር
የእነ ሮቤል ኪሮስ፣ የኮካዎች አገር”

ካለነገር አይደለም ሮቤልን (aka the whale) ጠቅሼ ነገሬን መጀመሬ። ስለስፖርት እና ስለዓለም አቀፍ ውድድሮች ውክልና ሲወራ፥ ያለውን የተበላሸ አሰራር መልክ በሱ ልክ ለዓለም ያሳየ የለምና ነው። ያው ኮካ ኮካ ነው። ድራሹ ይጥፋ!

ሰበቤ ደግሞ ፈረንሳይ ውስጥ በምትኖርበት አፓርትመንት ውስጥ በኤርትራዊ ወጣት በትራስ ታፍና፣ በተሸለመችው ዋንጫ ጭንቅላቷን ተመትታ የሞተችው የ27 ዓመቷ ኢትዮጵያዊት ዝናሽ ገዝሙ ናት። ሞቷ/አሟሟቷ እጅግ በጣም ያንገበግባል። 😥 ነፍሷን ይማረው! ለቤተሰቦቿም መጽናናት ይኹን!

ግን ለምን ተሰደደች?? እሷ ብቻ ሳትሆንም ብዙ አትሌቶች ለምን ተሰደዱ/ይሰደዳሉ? አሸንፈው በቴሌቪዥን እስኪታዩ ድረስስ እንዲህ ባለ ውጣ ውረድ ውስጥ እንደሚያልፉ ስንቶቻችን አስበነው እናውቃለን? አገር ውስጥም በሶ መበጥበጫ ካቅሙ ብርቅ ሆኖባቸው በታጠፈ አንጀት ልምምድ የሚያደርጉ ስንት ተስፈኛ ወጣቶች አሉ!? እንደዜጋ ቢቀር፥ መንግስት እንደ ኢንቨስትመንት ቆጥሮት፥ ከድሀው ሕዝብ የተሰበሰበውን፣ ከገደላ ገደሉ ቀፈቴ ቆንጥሬ እንዴት “ቀለብ ልስፈርላቸው” አይልም?

24129742_2033573766659094_7074890654497629838_n.jpg

 

(ሌላ ሞያ ላይ ያሉትን ዜጎች ትቼ ስለአትሌቶቹ መጠየቄ፥ ዕድሉን ካገኙ፣ የልፋታቸው ውጤት የትም ተሁኖ በንጹህ ላብ የተጠራቀመ ጠቀም ያለ ገንዘብ፣ ክብርና ዝና መሆኑ ስለሚታወቅ ነው። እንዲህ ያሉ ለሀገር ሀብትም፣ ክብርም መሆን የሚችሉ ብርቅዬዎች፥ የውጭው በር የሚከፈትላቸው የውስጡ በር እንዴት እንዴት ተዘግቶባቸው ውጭ ውጭ ቢያሳያቸው ይሆን? ብዬ ነው።)

በርግጥ እንደ ፈይሳ ሌሊሳ ያሉ ግልጽ በሆነ ፖለቲካዊ አመለካከታቸው የተነሳ የሚሰደዱ አሉ። አብዛኞቹ ግን ችሎታ እያላቸው፥ ዘመድ ስለሌላቸው ውድድሮች ላይ የመሳተፍ በሮች እየተዘጉባቸው እንደሆነ ይፋዊ በሆነ መልኩ ባይሆንም በገደምዳሜ ይሰማል። ሯጮቹ ገጽታ ላይም የሚታይበት አጋጣሚ ብዙ ነው። በተለይ ውድድሮችን አሸንፈው ለሽልማት ሲበቁ የሚጎርፈው እንባቸው ዝም ብሎ የደስታ ብቻ አይመስለኝም።

ከጀርባ የነበረው መገፋት እና ትግል፣ ልፋትና ጥረት ሁሉ ተደራርቦ ድል ማድረግ እንደ ደራሽ ወንዝ የሚፈጥረውና፣ ቁጭት የሚያባብሰው ይመስለኛል። (የመሰረትን የለንደን ኦሎምፒክ ዕንባ ያስታውሷል።) ከጥረታቸውና ልፋታቸው ጎን ለጎን ደራርቱና እልፍነሽ ቀድመው ከቤተሰቡ ባይኖሩ ኖሮ ገንዘቤ እና ጥሩነሽን የመሰሉ ብርቆች ላናውቃቸው፣ ወይም ደግሞ ተሰደው የሰው አገር ጌጦች ሆነው ልናውቃቸው… በነሱ ምትክ ደግሞ ቦርጫም ሯጮች ልናይ እንችል እንደነበር አስበነው እናውቃለን?

ግን ዝናሽ ለምን ተሰደደች??

ዝናሽ በዋናነት፥ ለመኖር እና፣ ወላጅ እናቷን ለመጦር ተስፋ ያደረገችው አትሌቲክሱን እንደነበርና፥ የአትሌቲክስ ልምምዷን ላለማቋረጥ እና፣ እሳቸውንም ለመደገፍ በሳምንት እስከ 270 ዶላር ድረስ የምታገኝበትን ሆቴል የማጽዳት ሥራ እየሰራች፣ ከሌሊቱ 11 ሰዓት እየተነሳች ሥራ ከመሄዷ ቀድማ፣ እንዲሁም ምሽት ከሥራ ስትመለስ ጧትና ማታ ልምምድ ታደርግ እንደነበርና፥ ይኽ ጥረቷ እና ጥንካሬዋም ቡድኗ ውስጥ ከነበሩ በርካታ አትሌቶች ለየት እንደሚያደርጋት ጠቅሶ ስለልዩ ጥንካሬዋ የቀድሞ አሰልጣኟ ኒኮላስ ቫላት ተናግሯል።

አትሌት ኃይሌ ገ/ሥላሴ በጀርመን ድምጽ ሬድዮ ላይ በሙስና እና የዘመድ አሰራር ዙሪያ ተጠይቆ ሲናገር “የዝምድናው፣ የሙስናው፣ የመሳሰሉት በየትም ቦታ አሉ፤ ግን ልዩ የሚያደርገው በስፖርቱ የምታየው ሙስና እና የዝምድና የመሳሰሉት ነገር ሜዳ ላይ ቁልጭ ብሎ ለሚሊዮኖች ይታያል። ያ ደግሞ ያጋልጥኻል ማለት ነው። ምንም የፖሊስ ምርመራ ሳያስፈልገው የሚጋለጥ ነገር ነው። እኔ የምጥረው ያ እንዳይኾን ነው።” ማለቱም ይታወሳል።

እንግዲህ እሱ ከውስጥ ሆኖ በዚህ ደረጃ ከገለጸው፥ በውጭ ያለነው ሰዎች ስለአትሌቶች ስደት ሲወራ፣ እንደ ዋና ምክንያት የአሰራሩ ብልሹነት ነው ብንል ልክ አይደላችሁም አንባልም ማለት ነው።

ሆኖም “ሞተች” የተባለችን ምስኪን “ለምን ተሰደደች?” ብሎ መጠየቁ፥ ሌሎች የሞያ አጋርና እኩዮቿ እንዲጠበቁ ጥሪም ጭምር ነውና፥ በእሷ ሞት የተነሳ አንድ እንኳን ተስፋ ያለው አትሌት፣ አገሩ ላይ ተለማምዶ አገሩን ወክሎ መወዳደር እየፈለገና እየቻለ፥ ባለጊዜ ካለመሆን የተነሳ ብቻ ዕድል እንዳይነፈገው ቢቻል፣ ለከርታታ ነፍሷም ጥሩ እረፍት ይሆን ይመስለኛል። መታሰቢያዋም ሁሌ ይኖራል።
.
.
ከልፋቷ ለማረፍ ላይ ታች ስትል መቀጨቷ ያሳዝናል። እግዚአብሔር ነፍሷን ይማረው። ለቤተሰቦቿም መጽናናት ይስጥ። አገዳደሏም በጣም ያሳዝናል። ገዳይዋም ተገቢውን ፍርድ እንደሚያገኝ እናምናለን። ዝናሽ በዋናነት የማራቶን ሯጭ ብትሆንም፥ በ10ሺ፣ ግማሽ ማራቶን እና ሌሎች የቤት ውስጥ ውድድሮች ፈረንሳይ ውስጥ ብዙ ጊዜ ማሸነፏ ተገልጿል።

ነፍሷ በሰላም ትረፍ!

ስለመውደቅ…

ሰፈሬ ልጅ ገና ሊወድቅ ሲያስብ፥
 
“አንተ ልጅ ዋ… ቀስ ብለህ ተጫወት…”
“ዋ ብያለሁ…”
“እሺ ኋላ እሪ ብትል ምናለች እንዳትል…”
“ትደፋና ኋላ…ዋ”
(“ውይ ተዪው አንቺ ደግሞ። ይጫወቱ እስኪ። ሸክላ ነው ልጅ ሁሉ ሲጫወት ተለይቶ ምን እንዳይሆን ነው? እሺ ከዚያስ…” የሚል ወሬ የተጠማ ድምጽ ፊቸሪን ሊገባም ይችላል።) ብዙ የማስጠንቀቂያ መዓት ይጎርፍበታል።
 
ልጁ ልጅ ከሆነና፥ አስጠንቃቂዋ እናቲቱ ከሆነች በዐይኗ እየተከታተለቸው ሲወላገድ ትወላገዳለች፣ ሲወድቅ ትወድቃለች። አይሞቀውም እንጂ፣ አያውቀውም እንጂ፣ አንቀልባ አልጣለችበትም እንጂ፣ እየሄደ መስሎታል እንጂ፥ በዐይኗ አቅፋው ነው የሚራመደው።
 
ከዚያ ተፍ ተፍ ብሎ ባፍጢሙ ይደፋላቸውና፥ አቀባብሎ እንደሚጠብቅ ሁሉ ሰፈሩ ባንድ እግሩ ይቆማል።
 
“ኡኡ…” ድብልቅልቁ ይወጣል።
የወደቀበትን አፈር መቃም ግዴታው ነው። አጉል አፈር አይንካኝ የሚል አፈሩን የተጠየፈ ካልገጠመው በቀር አፈሩን አቅምሶ ነው ብድግ ማለቱ የሚቀጥለው።
ከሩቅ ያዩና ያልደረሱበት “አፈሩን አቀመስሽው?” ይላሉ።
“እናትህ ትደፋ” (እንደእኔ ዓይነት ልጅ ሲሆን “የእርሶ እናት ትደፋ” ብሎ የሚሮጥበት አጋጣሚም ይኖራል። 🙂 )
“እኔን እናትህ/እህትህ/ወንድምህ…”
“ድፍት ያርገኝ…”
እህቱ ካለች ደግሞ ታየው ታየውና አንጀቷ ሰፍሰፍ እያለባት “ውይይ እኔን…” እያለች ሽጉጥ ታደርገዋለች። ምክርና ቁጣ የቀላቀለ ፍቅር ታዘንብለታለች። ጉልቤ ወንድም አያጣም መቼስ። “ማነው የፈነከተው?” ይላል። “ልቀቁኝ፣ አትናገሩኝ” ነው። “ኧረ ወድቆ ነው” ተብሎ በስንት ዝክርና ዝርዝር ነው እጁ የሚመለሰው። ሃሃሃ…
 
ካበጠ እዳው ገብስ ነው። ወደውስጥ እንዳይደማ እየተጸለየ በበረዶ ሲታሽ ማደር ነው።
 
እንደምንም ብሎ ደምቶለት ከሆነ ደግሞ፥
 
“ደሜ ይፍሰስ…”
“እኔ ልተርተር…”
(ኡኡ አልተረፈም። ታዪዋለሽ። እኔን እናትህ።)
“ግን እንኳን ደማ…”
“ኧረ ልክ ነሽ እንኳን ደማ። ወደ ውስጥ ፈሶ ቢሆን ኖሮስ?”
“ኧረ የሰይጣን ጆሮ ይደፈን።”
(በየመሃሉ “ባለፈው ታች ሰፈር፣ ላይ ሰፈር….” እየተባለ መሰል የመውደቅ አደጋ ታሪኮች ይወራሉ። ለመውደቅ አደጋዎች የአንበሳውን ድርሻ የሚወስደው መንግስት የሚቆፍራቸው ጉድጓዶች ውስጥ የወደቁ ሰዎችም አብረው መነሳታቸውም አይቀርምና መንግስትም ይታማል።)
“እሰይ…መድማቱ ጥሩ ነው።”
“በማን ወጥቶ ነው ቂመኛ? ደሙን ታዪዋለሽ አጠቋቆሩ”
(በከፊል ይሳቃል። በከፊል ደግሞ ነገር አሳማሪዋ ትወረፋለች።)
 
ሀኪሙም ብዙ ነው።
 
“ቀስ አትልም ነበር”
“ስለው ስለው” የሚሉ ድምጾች ምርኩዝ ሆነው ማንሳት ጀምረው፣ ጥግ አስይዘው ደም ያጣርጉታል።
“እስኪ ሚሪንዳ ግዙ ደም ይተካል።” ይላል አንዱ የደላው።
“ጭራሽ ሚሪንዳ? እየወደቅክ ና ለማለት ነው? በሉ ሰፈር አታበላሹ።” ይላል ሌላው።
“አታንጋዪው…”
“ኧረ ቀና አድርጊው…”
(አያዎ የኑሮው ዘይቤ ነው። ልጅ ተጠይቆ ሲናገር “ጭራሽ መልስ ልትመልስልኝ ነው? ከአዋቂ ጋ እኩል ይቅር አላልኩም? ነብር አየኝ በል” … በጄ ብሎ አዋቂ ሲያናግረው ዝም ሲል “ጎሽ! ተጎርምሶልኛላ። ምን ይዘጋሃል አንተ? ንቀት መሆኑ ነው?” ይባላል። 🙂 )
 
የሸረሪት ድር ይታሰሳል…
የማሰሻ ጨርቅ ይንጋጋል (ከሰል ላይ እየተሞቀ ሊተኮስ)
ቡና ይደምደምበት ይባላል።
አልኮል ከጠፋ ውድ ሽቶ ይነሰነስበታል… (ሰርገኞች “ኧረ ሚዜው ድሀ ነው ሽቶው ውሃ ነው።“ ከሚሉ ሙሽራውን ፈንክተው ባዩት። ሃሃሃ)
(“ቡና ለእሳት ነው” “ለፍንክት ነው” የሚሉ ኤክስፐርቶች ጭቅጭቅ ሳይበርድ እናቲቱ አክሽን ትወስዳለች።)
ቡናው ተደምድሞ ትንሽ ሳይቆይ፥ “ሊጥ ጥሩ ነው” ይባላል። “ዘይት ጥሩ ነው” ይባላል። “ኧረ ተዉ እሳት አይደለም ይሄ። የሸረሪት ድር በቂ ነው።” ይባላል። መውደቅ ወደ ተንቀሳቃሽ ኩሽናነት ከመቀየር ጋር የሚቀራረብ ብቸኛው ነገር ሳይሆን አይቀርም።
 
መቼም “የወለደ አልጸደቀ” ትላለች እናቴ። ወላድ ሁሉንም ይሰማል። እናቲቱ ቡናውን ሙሽልቅ አድርጋ ጠርጋ ሊጥ ትመርግበታለች። ሌላው ሀኪም ይመጣና “ኮልጌት ጥሩ ነው። ከነጠባሳው ነው ብን የሚያደርገው።” ይላል። መከረኛዪቱ ኮልጌት ፈልጋ ትቀባዋለች። እንዲህ እንዲህ እየተባለ፥ እንደምንም ተብሎ የሸረሪት ድር ፈልጉ የተባሉት ብቅ ይላሉ። ማን እንደ ሸረሪት ድር? እሱ ይለብስና ጠባሳ ይቀመማል።
 
“እስኪ ተጎዳ? ትላለች” ተባለንዴይቱ
“ኧረ ተመስገን የባሰስ ቢሆን” ይላል ሌላው
በግርግር አላየሁም፣ ለወሬ ዴንታ የለኝም ባይ፣ የጤፍ ቆሎ ሚዋጣላቷ ደግሞ ታየውና “ውይ ውይ… ዐይኑን እግዜር ነው ያወጣው። እኔማ ምኑም አያምረኝ ነበር። ሲሮጥ አይተሽዋል። ኧረ እንደውም ለልቡ ነበር የምፈራው። እንኳን በዚህ ተመለሰ።”
 
እናቱ በወቅቱ የሌለች እንደው “በሉ እናቱ ሳታየው እጥብጥብ አድርጉት” አለች ደግሞ ትዕዛዝ ሰጪ….
አባቱ በወቅቱ ካልነበረ፥ ተደብቆ ላይደበቅ “በል አባትህ እንዲህ ሆነ እንዳያይህ። ግባና ተኛ።” ተብሎ በጊዜ እንቅልፍ ይታዘዝለታል።
(ዕድሉ ከሆነ ደግሞ ሳሎን እስኪነጠፍ ድረስ የአባቱ መኝታ ላይ ተኝቶ ስለሚጠብቅ፣ አባቱ ተሸክሞ ሊያመጣው ሲል የታሸገውን ያየውና በድንጋጤ ባናቱ ሊለቀውም ይችላል። ሃሃሃ…)
 
ከዚያ ተስያትና በማግስቱ የሰፈሩ ወሬ ማድመቂያ መሆን ነው።
 
ሰፈሩ ሁሉ ይሰማል።
 
መምከሪያ ይደረጋል።
 
“ይኸው እሱም አልሰማ ብሎ ነው ተው እየተባለ። ቀስ…”
“የአበራሽን ጠባሳ ያየ” የሰፈሩ ያልተጻፈ መፈክር ሆኖ ይቆያል።
 
ሰፈሩ ያድባል። የሚሮጥ ይቀንሳል። “ዕብድ ቢጨምት እስከ 7 ሰዓት” እንዲሉ ለሁለት ቀን ኮሽታም የለ። ከተቻለ ከቦ ማስታመም ነው። የልጅነት ወረት እንደጠዋት እንቅልፍ ጣፋጭ ናት። (አትሌቶቻችን በየቀኑ ቢያሸንፉ ኖሮ ሰፈራችን ብዙ ሯጭ ታፈራ ነበር እላለሁ። እኛው ቀጥቅጠን በሲጋራ ወረቀት ለለበጥነው የቆርኪ ሜዳሊያ ቀላል ደም ተፋን? ልባችንን ባፋችን ለመልቀቅ ምን ይቀረን ነበር። ለበረኪና ዋንጫ መጋደሉም እንደዚያው ነው። አሁን ሳስበው ያስቀኛል።)
 
እንደምንም ብሎ ቁስሉ ጠፈፍ ሲል ደግሞ መረቀዘ አልመረቀዘ ጆካ ይያዛል። እናትየው ሳት ብሏት “ኧረ ምግብ ቀነሰ” ወይ “ቃዠ” ካለች ሁለት ሰባት ሁሉ የሚያዝ አይጠፋም።
ትልቅ ጠባሳ ፊቱ ላይ ያለበት ሰው ሳይቀር “የድሮ ጠባሳ ሁሉ ያጠፋል ተብሏል። ድንች እኩሉን ሰንጥቀሽ ውሃውን ክደኚው” ብሎ ምክር ይሰጣል። በሰበቡ አንድ ኪሎ ድንች ይገዛና ቅቅሉን እየላጡ በሚጥሚጣ በሽበሽ ነው።
 
በዚህ ሁሉ ግርግር መሀል ግን የጩጬው ልብ የመጬ ይፈነጥዛል። ነገ ትምህርት የለም! ሰሞኑንም ትምህርት ለመቅረት ሰበቡ ብዙ ነው። 🙂
 
እንዲህ ነው ወጉ!
 
መርካቶዬ፥ የሰው ሰፈር። የሰው አገር። ሕይወት የሞላበት።
 
ሰው መሀል እንቅፋት ቢጤ ከዚህ እዚያ አሽቀንጥሮኝ ከመጤፍም ሳልቆጠር ስቀር እና፣ አይዞህ እንደ ረቂቅ የሙዚቃ ቀመር ትዝ ቢለኝና ምትሀታዊነቱ ቢያሳስበኝ ነው። 🙂

“ሄዋን እንደዋዛ”

“ሄዋን እንደዋዛ ፍሬዋን በልተሽ
በእኔና በምድር፣ ሞት እንዳመጣሽ”
 
የሚላት የመጀመሪያዋን ቀዳማዊት ሄዋን ነው
 
“ለባከነው ልቤ ራርቶ ልብሽ
መጽናናያ ሆኖኛል፣ ክሶኛል ፍቅርሽ”
 
ሲል ደግሞ ይኽቺ ዳግማዊት ሄዋን እመቤታችን ማርያም ሆና፣ በልጇ በክርስቶስ እንደካሰችን ነው የሚያሳየው።
 
~ ቴዲ አፍሮ ❤
 
“ልቤም ተደላደለ ጎኔም ደላው መሰለኝ
አንቺን ስለመውደዴ፣ አገር ሰምቶ ጉድ ቢለኝ
ከወደድኩሽ ወዲያ ምንድን ነው?
ቢጠፋም ስሜ ነው።
በዚህች ዓለም ስኖር ሰው ነበር ረሀቤ
ምኞቴ ተሳካ ባንቺ አረፈ ልቤ…”
 
እያለ ነው እንግዲህ ዘፈኑ ጀምሮ……….
 
“ሄዋን እንደዋዛ ፍሬዋን በልተሽ
በእኔና በምድር፣ ሞት እንዳመጣሽ
ለባከነው ልቤ ራርቶ ልብሽ
መጽናናያ ሆኖኛል፣ ክሶኛል ፍቅርሽ”
 
የሚለው ጋ የሚደርሰው። እንዲህ ቅልጥ ባለ እና ቅልጥ በሚያደርግ የፍቅር ዘፈን ላይ፥ ይኼ ማርያምን ነው የሚገልጸው ማለት ለምን እንደሚጠቅም አላውቅም። አንዳንዱ ነገር ባይብራራ ሳይሻል አይቀርም።
* * *
ጎሳዬ ተስፋዬ ❤ “እናትዬ የሚለውን ለማን ነው የዘፈንከው?” ሲባል
 
“ለእናቴ” አለ ብለው ሲያነፍሩን ነበር። (ቃለ መጠይቁን አልሰማሁትም) እንግዲህ “ሁለት እናት አለኝ…” ሁሉ የሚል ሀረግ አለው። 🙂
 
እንግዲህ “አቤት ብቻ ነው ሲጣሩ እቴጌ!” ተብሏልና፥ የምንወዳቸው ከያንያን ሲሉን፣ አሉን ነው። 😉
* * *
የስዕል አውደ ርዕይ ልንመለከት ሄደን ሙንጭርጭር ያለ ስዕል እናይና፥ ቀለሙን ብቻ ወደነው እንኳን እንዳናልፍ ለነገር ሰዓሊው እዚያው ቆሞ እናገኘዋለን። …ዐይን ዐይኑን እያየን ትርጉሙን ከፊቱ ላይ ልንፈልግ ስናፈጥ፥ ማስረዳት ይቀጥላል።
 
“…እዚህ ላይ ቀዩ መስመር ህልማችንን ነው የሚወክለው። ወደዚያ የሄደው ሰማያዊ ደግሞ… ጥቁሩ መደራረቡ የሰዉን የኑሮ ውጣ ውረድ… እዚህ ጋ ደግሞ አይታይም እንጂ፣ ጽጌረዳ አበባው መድረቁ ህልም የመሰለችኝ ፍቅሬ ትታኝ መሄዷ…”
 
“አሃ” እያልን፣ ራሳችንን በአዎንታ እየነቀነቅን፣ በልባችን “ወንድሜ እኔ የማየው ነገር የለም” እንላለን።
 
የባሰም አለ፥ “ወንድም ይኽ ስዕል ምን ለማሳየት ነው?” ሲባል
 
“አይ ለራሴ ነው የሳልኩት”
 
ምንሼ አደባባይ ማውጣቱ?
.
.
እመው “ተከድኖ ይብሰል” ይሉትን ፈሊጣዊ አነጋገር ካለነገር አላሉትምና! አንዳንዱ ነገር ባይብራራ እና ከተሰራ በኋላ በመጣ እውቀት ለመቃኘት ባይሞከር እንዴት ሸጋ ነበር?!
 
ሰላም! 

ልደ ቱ!

23519141_2009666822383122_4032006682889241508_nጋሽ ስብሀትን አንድ ጋዜጠኛ
“ከቅርብ ጊዜ ዘፋኞች የምትወደው” ሲለው
“ይኼ ነይልኝ…የሚለው ልጅ ይመቸኛል“
ጋዜጠኛው ቀጠል አድርጎ
“የማይመችህስ ዘፋኝ?” ሲለው
“ከእሱ እየተቀበለ “ነይለት” የሚለው አቃጣሪ” አለው አሉ።

ይኼን ያስታወስኩት ዮሴፍ ገብሬ (ጆሲ) እና ያ ቀልማዳ ልደቱ አያሌው ያወሩትን ዞር ዞር ብዬ ተመልክቼው፥ አንዴ ጆሲን፣ አንዴ ልደቱን እያልኩ መመዘኑ ሰለቸኝና ነው።

ቃለ መጠይቁ ሲጀምር እና “የፍቅር እስከ መቃብር ደራሲ ማነው?” በሚል ጥያቄ ነው። ተመልካቾች በ2 ብር (?) የጽሁፍ መልእክት ሰዎች ምላሽ እንዲሰጡና፣ ከመካከላቸው አንዱ ስጦታ እንደሚበረከትለት ይገልጻል። ማስታወቂያው በየመሀሉም ለብዙ ጊዜ ይደጋገማል። የመጀመሪያው መላሽ ለሚሸለም ያን ያህል መደጋገሙስ ለምን አስፈለገ? ማለቴ አልቀረም። በሁለተኛው ክፍል ደግሞ ጥያቄው “ይኽች አርቲስት ማን ትባላለች” ብሎ የእንግዳዘርን ምስል ነው የሚያሳየው።

ብቻ ሕዝቤ በነፍስ ወከፍ ሁለት ሁለት ብሯን አዋጥታ ታበረክታለች። ይመቻቸው!

የመጽሐፍ ነገር ሲነሳ፥ የሁለተኛ ዓመት ተማሪ ሳለው መምህሬ የነበረና፣ አሁን የቅርብ ወዳጄና አማካሪዬ ጋር ከሳምንታት በፊት ስናወራ በጨዋታ መሀል ያነሳብኝ ነገር ትዝ አለኝ።

ከወዳጄ ጋር የነበረን ጨዋታ፥ እንደአገር ስላለመታደላችን፣ ይኽ ነገር የሚቆምበት ጊዜ እንደሚናፍቀን፣ እንዲሁም ድርሻችንን ለመወጣት በየዙሪያችን ራስን ከመለወጥ አንስቶ መሞከር እንጂ፥ የሚታይ የሚሰማው ነገር ሁሉ ተስፋ አስቆራጭ ስለመሆኑ ነበር። ነገርን ነገር አንስቶት ወዳጄ ጆሲን አስታወሰው።

“በጣም ነው የሚያሳዝነው። የሚዲያ ባለቤት እንኳን ለእፍረት ብሎ ስለንባብ የሚገነባ ነገር አያወራም።

አሁን ባለፈው ጆሲ የሚሉት ልጅ ከአንድ ሌላ ጋዜጠኛ ጋር ያወራል። ጋዜጠኛው “መጽሐፍ ታነባለህ ወይ?” ብሎ ይጠይቀዋል።

“አሁን አላነብም። ድሮ ግን አነብ ነበር።” አለው ኮራ ብሎ።

“እስኪ ድሮ ካነበብካቸው መጽሐፍት ያንዱን ርዕስ ንገረን” ሲለው፥

“አሁን ትዝ አይለኝም።” አለው።

ምናለ የአንዱን መጽሐፍ ርዕስ እንኳን ቢጠራ? ቢቀር ፍቅር እስከ መቃብር አይልም ሰው? እንግዲህ ይኽ የሚዲያ ባለቤት፣ ጋዜጠኛ እና ዘፋኝ ነኝ የሚል ሰው ነው። ሌላውን ደግሞ አስበው።” ተባባለን፣ መዓዛ ብሩን አወድሰን አለፍን። (ባይጠቅመኝም ሌላ ቃለ መጠይቁን የሰማ፥ ወይ ከማን ጋ እንደሆነ የሚያስታውስ ካለ ቢነግረኝ እና ብሰማው ደስ ይለኛል።)

መዓዛ ብሩን ስናወሳ ስለእንግዶቿ ያላትን ጥልቅ እውቀት እና፣ ስለሰሩት ነገር ለማወቅ ጥናት/ምርምር ስለማድረጓም ጭምር ነው።

ይኽን ማንሳቴ ደግሞ ጆሲ ስለእንግዳው እንዴት ጥናት አያደርግም? ቢያንስ ከጻፋቸው መጽሐፍት አንዱን በወፍ በረር ቃኝቶ ማውራት ቢቀር፥ እንዴት ስለመጽሐፎቹ እሱ እንዲናገር እንኳን የመጽሐፉን ወሬ አያነሳበትም?

ጭራሽ ስለመጽሐፍና ንባብ፣ ስለጻፈው ልብወለድ ሲያነሳበት ሁሉ፥ የጆሲ ልብ ፔጆዋ ላይ ነው ጆፌ ብላ የቀረችው።

ብቻ ያው ነው።

ጆሲ “ሰማሁ… አሉ…”

ልደቱ “አልኩ… አደረግኩ… እኔ መሲሁ ነኝ። ልወደድ አልልም። ሕዝቡ ይወደዋል አይወደውም አልልም። እኔ ካመንኩበት እናገረዋለሁ።”

ያው መበጣረቅ ነው!

ሕዝብ ካልወደደው ለአገር ምኑን ጠቀመ? “አገር ማለት ሰው ነው” እንደሚባል አያውቅም ማለት ነው? ለነገሩ፥ ቤቴ ውስጥ ይሉኝታ ያጠቃኛል። በፖለቲካ ግን ይሉኝታ አላውቅም ብሎ ነገሩን ሲጀምር ነበር ማቆም የነበረብኝ።

የተቸገርነው እኮ አገሪቱን እንደቤታቸው አላከብር እያሉን ነው። ሕዝቡን እንደወገናቸው አልቆጥር እያሉን ነው።

ይኽን ስጽፍ ፌስቡክ “የዛሬ ዓመት ምን ብለህ ነበር” ቢለኝ ጥሩ ነው?

እንደው… የሞት የሽረት “ግድ መምረጥ አለብህ” ብባል፥ አይደለም ከሌላ ሌላው…

“መለስ ዜናዊ ከልደቱ አያሌው ብዙ ጊዜ ይሻለኛል!” እላለሁ! Period! ብለህ ነበር ይለኛል።

ምድረ አተቲያም፥ “የአረም እርሻ” ገበሬ! ጆሲን ግን ጥሩ ለጎም ለጎም፣ ጎተት ጎተት አድርጓታል። ሃሃሃ…

እኔማ ከ1992 ዓ/ም (ለመጀመሪያ ጊዜ ቲቪ ላይ ካየሁት ጊዜ) “ሆኜ፣ ተደርጌ” ሲል ሰምቼው እንደቀፈፈኝና ቀልማዳነቱ ብቻ እንደሚታየኝ አለ። He is one of the persons/things that time and time prove my instinct right.

ሃሌሉያ!

ንጽጽር ይሸክከኛል!

ሀበሻን ሁሉ አይቶ የጨረሰ፣ ፈረንጅን መርምሮ ደህናነቱን ለክቶ ያወቀ ይመስል፥ “ውይ ከሀበሻ ጋር! …ሀበሻ ክፉ ነው! …ከሀበሻ ጋርማ በሩቁ ነው!” ምናምን እያሉ ራስ ሀበሻ ሁነው ሳለ በራስ ላይ መሳለቅ ያሳቅቃል። ሀበሻንም ሆነ ፈረንጅን፥ ማን አይቶ ጨርሶት ነው?
* * *
አንዲት ምስኪን ኢትዮጵያዊት እናትን፣ ከአንዲት ፈረንጅ እናት ጋር አንድ ላይ አድርጎ፥ ከላይ ‘ልጅ ብርጭቆ ሲሰብር’ የሚል ጽሁፍ ከላይ አስፍሮ:
 
Foreign mom: “Son, are you okay??” ትላለች፥
ኢትዮጵያዊቷ ደግሞ “አንተ ከይሲ ብርጭቆው ተረፈ??” ትላለች ተብሎ የቀረበ ለዛዛ የፌስቡክ ፖስተር አለ።
 
ምስሉ ላይ ሲታይ፥ የውጭ አገሪቱ እናት ደንግጣ፣ ኢትዮጵያዊቷ እናት ደግሞ ዘና ብላ እንደተናገሩ ሆኖ ነው የቀረበው።
 
በርግጥ ያስቃል። ግን ያሳቅቃል። “አቦ አታካብዳ” የሚለው ብዙ ነው። ግን አልችልም። ወግ አጥባቂ አለመሆን የማልችልባቸው ጉዳዮች አሉ!
 
ኢትዮጵያዊ እናቶች ሲሉን የምናስታውሰው ነገር ስለሆነ፣ ኢትዮጵያዊቷ አለች ተብሎ የቀረበው ካለምንም ንጽጽር እና አጀብ ብቻውንም ቢቀርብ፣ የብዙ ሰው ትዝታ ነውና የማሳቅ አቅም አያንሰውም። በንጽጽር ሲቀርብ ግን ‘foreign mom’ ለተባሉት (ከኢትዮጵያውያን ውጭ ላሉ እናቶች በሙሉ) የተሻለ የተንከባካቢነት፣ ለልጅ አዛኝነት እና ሰብዓዊነት ካባ እያላበሰ፥ ለኢትዮጵያውያን እናቶች ደግሞ ግድ የለሽ እንደሆኑ ያስመስላል። ይሸክካል!
 
ማሳቁ ብቻውን ጋርዶን እንዲህ ያሉ አደገኛ ድንጋዮችን በራሳችን ላይ የምንወረውር ከሆነ “ስም ይወጣል ከቤት ይከተል ጎረቤት”ን እንተርታለን እንጂ ምንም አናመጣም። በበኩሌ፥ ይህንን ቀልድ ለአንድ ነጭ ወዳጄ ከማስረዳ፣ ዲዳ ብሆን እመርጣለሁ።
 
ማነው the so called ‘foreign moms’ን አይቶ የጨረሰ እና ከልጆቻቸው ጋር የነበራቸውን ግንኙነት የሰማ/የፈተሸ? እናቶቻችንስ ቢሆኑ፥ በእኛ ፊት እንጂ፣ በዓለም ፊት እና በልባቸው ባላሉት ነገር ከሌላ ጋር ተመዝነው ለቀልድ ሲውሉ አይከብድም? ልብ አርጉ፥ አያስቅም አላልኩም። ያሳቅቃል እንጂ!
 
“አያ በሬ ሆይ
ሳሩን አየህና ገደሉን ሳታይ” ነው የሚተረትብን፥ ከእኛው ለእኛው!
 
በዚህ “ምን ታካብዳለህ?” የሚለኝ ቢኖር፥ ብሔር ላይ የተቀለዱ ቀልዶችስ ያስቃሉ እና ብንቀባበላቸው፣ ብንለጥፋቸው ምን ችግር አለው ታዲያ የሚል ጥያቄ አለኝ። አንዲት ኢትዮጵያዊት እናትን ከሌላ እናት ጋር አነጻጽረን መቀለድ ሞራላችን ከፈቀደ፣ አንዱን ብሔር ከሌላው፣ አንዱን ሀይማኖት ከሌላው ጋር ለማድረግስ ታዲያ ለምንድን ነው ሞራላችን የማይፈቅደው?
* * *
ዓለማቀፍ ዝና ያለው ሰው ሲሞት ጠብቆ፥ በረሀብ ከተጠቁ ህጻናት ፎቶ ጋር አድርጎ፥ “ሚሊዮኖች ሲሞቱ ማንም አላለቀሰም፣ 1 ሰው ሲሞት ዓለም አለቀሰ” ብሎ ትዝብት ሲለጠፍ ይጨንቀኛል። ያሳክከኛል። ሰውን ከመርዳት ይልቅ ይበልጥ ጨካኝ ያደርገዋል እላለሁ። የተራቡት ትዝ እንዲሉን ታዋቂ ሰው መሞት ነበረበት? ለምን የሰዎችን ኀዘን እንቀማለን?
* * *
አንድ ሰው በቅንጡ ሰርግ ሲጋባ፥ “ለምን ድሀ አይረዳበትም ነበር?” ብሎ ንጽጽር ይበላኛል። ድሀ መርዳት እንዳለ ሰው በውድ ሰርግ ሲያገባ ትዝ የሚለን ጉዳይ ነው? ለምንስ የሰውን ደስታ እንቀማለን?
* * *
“ተክሉ የተባለ ሳክስፎኒስት ለአሸናፊ ከበደ ገቢ ማሰባሰቢያ በተደረገ የሙዚቃ ዝግጅት ላይ፥ ሁሉም በነጻ ሲሰሩ እሱ ግን አሸናፊን ከማንም በላይ እየቀረበው፥ 200 ብር ተቀበለ። ሆዳም ነው። እንዲህ ነው፣ እንዲያ ነው። ኅሊናው ይፍረደው።”
 
ብሎ ከሌሎች ጋር በንጽጽር አውርቶ፣ አንድን ባለሞያ ወደሞያው ለመመለስ በተደረገ ዝግጅት ላይ፣ ሌላኛውን ባለሞያ ከሞያው መግፋት ያሳስባል። አንድን ሰው ለመርዳት ተብሎ ሌላን ሰው አደጋ ላይ የሚጥል ስርዓት ለምን እንፈጥራለን? እሱ ያለበትን ወጪ እና የኑሮ ስንክሳር ያውቃልና ለሰራበት ስራ ከተከፈለው በኋላ ስም ማንሳት ለምን ያስፈልጋል?
 
አሸናፊ ከበደ ጥሩ ድምጽ እና ችሎታ እያለሁ፣ መስራት ባለመቻሉ ምክንያት እርዳታ እየተሰበሰበለት ነው። ተክሉም ቢሆን ሳክስፎኒስት ስለሆነ ብቻ እና ቆሞ ስለሄደ ስላለበት የኑሮ ጫና መናገር አይቻልም። አልሰረቀም ይኼ ልጅ፣ ወሰደ ማለትን ምን አመጣው? የገንዘብ ችግር እንደሌለበትም ተፍተፍ ሲል ስላየን ብቻ መፍረድ አንችልም። ያለበት የሕይወት ጣጣ (commitments) ይኖራሉ።
 
ያንን እንዳያደርግ ያስቻለውን ምክንያት ራሱ ብቻ ነው የሚያውቀው። እነኧከሌ በነጻ ስለሰሩ እሱም በነጻ አልሰራም ብሎ እያነጻጸሩ መዝለፍ ያስጨንቃል።
 
ነገሮች ስለሚነጻጸሩ ብቻ ሳይሆን፣ የመነጻጸራቸውን አስፈላጊነት በማወቅ ብናነጻጽር ይሻላል እላለሁ!