Skip to content

ከማዕበሉ ባሻገር…

እንደሚታየው፥ ሁላችንም በፍስሀ እና በእርካታ፣ በስሜት ማዕበሉ ላይ ጡዝ ፍንጥዝ እያልን ያለበት ሁኔታ ነው ያለው። ይኽን ያሳየን አምላክ ክብር ምስጋና ይግባው!
 
ሚዲያዎቹም፣ አክቲቪስቶቹም፣ ፖለቲከኞቹም፣ ጋዜጠኞቹም… ሁሉም በአንድ ዓይነት አጀንዳ ተወስዶ፣ በአንድ ዓይነት ግብር ተጠምዶ …ደፈር ብሎ የህግ የበላይነት ይከበር የሚል እና ስለፍትህ የሚጮኽ፤ ስሜታችንን ደርዝ በማስያዝ፥ ለነገ የጋራ ጉዳዮች እንድንዘጋጅ አቅጣጫ የሚጠቁም፤ የንግግር ባህላችን እንዲሻሻል የተለያዩ ዝግጅቶችን የሚያቀርብ፤
 
ቢያንስ ፍቅርን እና አንድነትን በሚያደረጅ መልኩ፥ ድሮ እነ ሂሩት መንግስቴ በ”ከሴቶች አድማስ” በ”ከያቅጣጫው” ዓይነት ፕሮግራሞች ዙሪያ ገባውን ያስቃኙን እንደነበረው፣ የገጠር እና የከተማ ማሕበረ – ባህላዊውን መስተጋብር፣ እና የጋራ እሴቶቻችንን ዓይነት እንኳን በማሳየት፥ የእርስበርስ ትስስራችንን በማውሳት፣ ለውጡን የሚያቀላጥፉ ተግባራትን የሚያደርግ ጠፍቶ፥ ሁላችንም በውዳሴ ላይ የማተኮራችንን ምክንያት ሳሰላስል እኒህን 3 ምክንያት መስለው ታዩኝ።
 
1) አጀንዳውን ሁሉ ኮካዎች ያረክሱታል!
 
በተወሰነ መልኩ ከውዳሴ መስመር ወጣ ተብሎ የሚሰጥ አስተያየት፣ ለሕወሃት ኮካዎች የሰርግና ምላሽ ያህል የሚያስቦርቅ መሆኑን ታዝበናል። በዚህም የተነሳ ምንም ዓይነት አጀንዳ ቢነሳ፣ ምንም ዓይነት ነቀፋ እና ትችት ቢከናወን ‘ይደሰታሉና’፣ ብሎ የመፍራት ነገር አለ። ለዚህ አስተዋጽኦ የሚያደርገው፥ የለውጥ ፈላጊው ወገን መካከል፥ አንዳንዶች ከሌሎቻችን የተሻልን አገር ወዳድ፣ አጋዥ፣ ሰላም እና ለውጥ ፈላጊ መስለን በመታየታችን በምናሳየው የተሟጋችነት እና አፋችሁን ዝጉ ባይነት መታገላችን ነው። ፍሬ ሀሳቡ ቀርቶ፣ ብሽሽቁ ላይ እናተኩራለን።
 
ሆኖም ግን፥ ማገዝ ፈርጀ ብዙ ነውና፣ የተሰራውን በማድነቅ ከመደሰት እኩል (ወይም በላቀ ሁኔታ) ለተራማጅ መንግስት፥ ነቀፋ ትልቅ እገዛ ያደርጋል።
 
2) አሁን ከጊዜው ጋር የሚዜመውን ካላዜምኩ፣ የሚጣጣለውን ካላጣጣልኩ፥ ኋላ ተከታይ/አድማጭ/ተመልካች ባጣስ የሚል ነገር ሊኖርም ይችላል!
 
ሲሆን፥ ማህበራዊውንም ሆነ መደበኛውን ሚዲያ ተከታታዮች ከምንቃኘው ይልቅ፣ ሚዲያው የሕብረተሰቡን ስሜት በመቃኘት ረገድ ሚና መጫወት ይጠበቅበታል። አሁን እየሆነ ያለው ግን በተገላቢጦሽ ነው። ከሕዝብ ጋር ለመቆም፤ ሰው ስለሚከፋ በሚል፣ በይፋም ባይሆን ውስጥ ውስጡን ማባበል/ማስመሰል/መመሳሰል አለ። ይህም በተለይ የኢመደበኛው ሚዲያ መሰረት አድማጭ/ተመልካቹ ስለሆነ ነው። በዚህ የተነሳ፣ ደፈር ብሎ ሀሳቡን የመግለጽ ነጻነቱን ለመጠቀም የሚሞክረውን ሳይቀር በማሸማቀቅ የምንጫወተው አሉታዊ ሚና አለ። ስድብ አስታጥቆ በብሎክ የሚያሰናብተውም ብዙ ነው።
 
ይህ ደግሞ ጭራሽ የለውጡን ጽንሰ ሀሳብም የሳተ ነው!
 
3) ፍቅራችን እና ፈንጠዝያችን መሰረት ያደረገው፥ ምሬትና ጥላቻን እንጂ፣ እውነተኛ የለውጥ ፍላጎትን አይመስልም! ስለዚህም፥ ስለምንነቅለው እንጂ ስለምንተክለው ነገር ቸልተኞች ነን።
 
ይህንን ለማለት ያስደፈረኝ፥ ገና ካሁኑ የሰለቹን ነገሮች በዝተው በማየቴ ነው። ገና ካሁኑ ትናንት ከሕዝብ ጋር ሆነው ድምጻቸውን በማሰማታቸው ክብርና ተቀባይነትን ያተረፉትን ሀጫሉን እና ቴዲን በራሳችን የልብ ምት መዝነን “ዐይናችሁ ለአፈር” ለማለት በመውተርተራችንም ፍንትው ብሎ ይታያል። አምባገነኑን ኢሳያስን ባቆላመጥንበት ዕለት እና መድረክ ላይ መሆኑ ደግሞ ይበልጥ ያስገምተናል። እንደሚነዳ ፍሪዳ ለዛሬው የስሜት ነውጥ መስዋዕት ልናደርጋቸው ስንንጋጋ ፍጹም ቅሬታም ያለብን አይመስል። ስንደመር ለመቀነስ የምንሯሯጠው ነገር ብዙ ነው።
 
ይህችን አንጻራዊ ሰላም እና ነጻነት ለማግኘት የፈሰሰውን ደም፣ የጠፋውን ሕይወት፣ የተዘጋውን ልሳን፣ የተሰደደውን ሕብረተሰብ፣ የጎደለውን አካል፣ የጨለመበትን ሕይወት፣ የወረደውን እንባ በማጣጣል ውስጥ ብዙ ርቀት መጓዝ እንደምንችል እንጃ።
 
ባለፈው “ቀሪ የፖለቲካ እስረኞችም ይፈቱ” ሲባል፥ “ኸረ ባካችሁ ዘንድሮም እስረኛ ይፈታ ፖለቲካ ላይ ናችሁ። ተደመሩ” የሚሉ አፍላ ካድሬዎች አይተን በግነናል። ሶማሌ ክልል ውስጥ ሕዝብ ሲያልቅ፣ ጌዲኦ ተፈናቅሎ ሲያልቅ፣ ሀዋሳ እርሰበርስ ተባልቶ ሲያልቅ፥ ካፉ ቃል ሳይወጣ በፌሽታ ውስጥ የነበረ “ቂሊንጦ እስረኞቹ አመጹ” ሲባል፣ “ለምን እርምጃ አይወሰድም” ሲል ታዝበናል። ሰው በላው አብዲ ኢሌ ጌታቸውን አማው ብለን “ጀግና” ሲባል ሰምተን “ቦ ጊዜ ለኩሉ” ብለን ተገርመናል።
 
(የሆኑት ነገሮች ሌላ ጊዜ ቢሆን ኖሮ ፕሮፋይል ምስል የሚያስቀይሩ፣ ዘመቻ የሚያስደርጉ ነበሩ። ጠቅላይ ሚኒስትሩም ትናንት ያስተላለፉትን የማረጋጋት ተግባር፥ ቀደም ብለው በማድረግ በመካከል የጠፉት ሕይወቶች የመትረፍ እድል ነበራቸው) የኢትዮ ኤርትራ ሰላም ወሬ እንኳን ገና ካሁኑ የሰለቸው አለ።
 
ቸልተኝነታችን ዋዛ ቢመስልም፣ ውሎ አድሮ ስር ከሰደደ አሳሳቢ ነውና እስኪ ሀሳብ እንጨዋወትበት!
 
ሰላም!
Advertisements

የልጅነት ሌቦች ሲያዙ…

የቂም ጅማታቸው፣ ስለተበጠሰ
ፍቅርና ናፍቆት አየር ላይ ነገሰ፤
ይኸው መልኳ መልኬ፥ የእናቷ የእናቴ፣
በጅል ጥል ተነጥቆ የሄደው ከፊቴ…
ያ የልጅ እውነቴ፣ ያ ጣፋጭ እውቀቴ
 
ክፉ ደጉን ሳላይ የወጋኝ ጨርሶ፣
በወተት ጥርስ ሳልጠግብ ወተት ያስለቀሰኝ
ወተት ሳላጣጥም የተጋትኩት ኮሶ፥
ይኸው ስጋ ለብሶ፣ ይኸው ስስት ጎርሶ።
36856417_1975566429121274_3222020242813222912_n
 
“ዝሆኖች ተጣልተው የሰበሩት ድልድይ” እነሆ ይፋዊ ጥገና ተደረገለት። ግሩም ድንቅ ነው! “ውጡ ውጡ” ተብለው ተዋክበው ከየከተማው ሲባረሩ ምስክሮች ነበርን። ልጅነታችን አብሮ ተሰዷል። ተዘርፈናል። እነሱ ለያዩን እንጂ፣ ሕዝቡ ልቡ አንድ ላይ ነበር። ድንበር ላይ ያለውን የታዘቡ ሰዎች ያካፈሉንን ታሪክ ማስታወስ ይበቃል። ወይ ደግሞ በሰው አገር ላይ ስንገናኝ የሚሰማን የቤተሰብነት ስሜት ዋቢ ነው።
 
“ከኽከሊት/ኸከሌ የገዛሁት” እየተባለ እንደታሪክ የሚወሩላቸው የኤርትራውያን ወገኖች ቁስ እኛ ጋር አለ/ነበር። እንዲሁ አስመራም ከእኛ የገዟቸው አይጠፉም። ጠረናቸውን በተቀባብለን ነበር። ይህችን ግጥም 2ኛው መጽሐፌ ውስጥ አካትቻት ነበር።
 
የልጅነት ሌባ
————
ገና ክንፏ ሳይጠነክር፣ የልጅነት ጫጩት ወፌ፣
“ቆመች፣ ሄደች” ሳልላት፣ ሳትነሳ ከበራፌ፣
በወጉ ሳትወጠወጥ፥ የፈጨናት ቀይ ሸክላ፣
የቅጠል እንጀራችንም ዐይኗ ሠምሮ ሳትበላ፣
ከምጣዱ ሳናወጣት፥ ያ’ፈር ጥቢኛችን በስላ፣
ቆጥረን ሳንከፋፈል፥ የወረቀት ብር ጠገራ፣
የቤት ወጪ ሳንሰጣጥ፣ ሒሳቡንም ሳንሠራ፤
 
ባባት ወግ – ሙክት ሰንጋውን፣
በናት ወግ – ጠጅ ጠላውን፣
ሳናሰማምር ሳናደርስ፣
ዳሱን ሳንጥል፣ ሳናፈርስ፤
 
ሳር፣ ቀጤማውን ጎዝጉዘን፣ ዕጣን ሰንደሉን ሳናጨስ፣
ሻይ፣ ቡናውን ሳናፈላ፥ በቆርኪ ቀድተን ሳናደርስ፣
እናት አባት፥ ተከፋፍለን፣
ባልና ሚስት ተደላድለን፣
ሌባ ፖሊስ፣ አሽከር ንጉሥ፣ ተመዳድበን ሳንጨርስ፣
ሽለላ ፉከራው ሳይደርስ፣ ‘ዘራፍ’ ብለን ሳንተኩስ፣
ከደስታችን ማማ ደርሰን፥ እቃቃችንን ሳናፈርስ፣
እንባ፣ ማሽላችን ‘ረግፎ፣ ዳቧችንን ሳንቆርስ፤
 
ነፃነቴን ቀምተኸኝ. . .
ነገር ዓለሜን ነጥቀኸኝ. . .
ሠርክ እጓዛለሁ በሐሳቤ፥
ደፍሬ መንገድ አልጀምር፣ እሟገታለሁ ከቀልቤ፣
ማጣት ማግኘቴን ሳላስብ፣ እኳትናለሁ በልቤ፤
 
ከራሴ ጋራ ስዶልት፣ በልሂድ ልቅር ሳቅማማ፣
እንኳንስ የኔን ወፍና፣ ጅብ ማልመድህን ስሰማ፣
 
ሳዝን እንዳልሞት ፈርቼ፥ ወፌ ከሌላ ለምዳ፣
ባጣትስ ብዬ ሰግቼ፥ ወፌ ከሌላ ሄዳ፣
ከኹለት ያጣ ጎመን ሆኖ፣ ድኩም ልቤ እንዳይጎዳ፣
በእንግድነቴ እንዳላዝን፣ ከሰው ቦታ ሆኜ ባዳ፥
 
መንገድህን እፈራለሁ. . .
በተስፋ ጭላንጭል ብርሃን፣ ነፃነቴን አልማለሁ።
 
ሐሳብ ካ’ሳቤ ሲማታ፣
ልቤ ሲነድድ በትዝታ. . .
ላ’መል ‘ጮሃለሁ ጧት ማታ፤
“የማያውቁት አገር፣ ድሮም አይናፍቅም፣
አርፌ ልጠብቅ፣ አልሂድበት የትም።
‘በነጠላ ጫማ፣ በእኔ አረማመድ፣
እንዴት ይዘለቃል የአስመራ መንገድ?’
 
የገባም ላይወጣ፣ የወጣም ላይገባ
__ኹሉም ቀረ ታስሮ፣
በርና መስኮቱ በጅል ጠብ ተሰብሮ።”
 
/ዮሐንስ ሞላ (2008) “የብርሃን ሰበዞች” ገጽ 104/
 
ዛሬ ይህንን ለመመስከር መብቃታችን፣ እንደያኔው እድለቢስነታችን ሁሉ እድለኛ ያሰኘናል። ሆኖም ግን ጉያችን ውስጥ፣ እርስበርስ ያለን ፍቅር እና አንድነት በዘራፊዎች እንዳንነጠቅ፣ በጥላቻ እንዳይሸረሸርና፣ ኋላ ለመመለስ ዘፈንና ግጥም ከምንደረድር በፊት እንንከባከበው።
 
“ነበር ለካ እንዲህ ቅርብ ነበር” 🤔
 

3 ወሩ እና አብዮት ጥበቃው…

ዋዜማው፥ በጠቅላዩ ፍቅር በጨበጣ የተነደፉ ሰዎች አላስ ሆኑብን። መተንፈሻው፣ መላወሻው ቸገረን። ከምንግዜውም በላይ ሀሳብን የመግለጽ መብት እና ነጻነት አደጋ ውስጥ እንደወደቁ ተሰማን። ነገሩን ይበልጥ አስደንጋጭ ያደረገው፥ አፋችንን ለመዝጋት ላይ ታች የሚሉት የገዛ ወዳጆቻችን እና፣ ትናንት በክፉም በደግም አብረን የጮኽን መሆናቸው ነው። የመታፈንን ህመም ያውቁታል፣ ዝም የማለትን እዳ ይረዱታል… የምንላቸው መሆናቸው ነው።
 
“ኀዘንሽ ቅጥ አጣ
ከቤትሽ አልወጣ፤
ገደለው ባልሽ፤
የሞተው ወንድምሽ!”
ዓይነት ሆነ።
 
ኮካው ማረኝ ማረኝ
ኮካው ማረኝ ማረኝ
የዘንድሮስ ካድሬ ጭራሽ አላማረኝ
ብለን ለመጫወት እና ነገሩን ለማዋዛት ሞከርን።
 
ሰውዬው አፈወርቅ ጮሌ ነው። ይናገራል፣ ይናገራል… እንደ ጥዑም ምላሰኛ አፍቃሪ፥ አታላይ የሚባል ዓይነት ነው። ምነው ሲያወራ ውሎ፣ ሲያወራ ቢያድር ያሰኛል። ቢፈልግ ከጸሀይ ጋር ይነጋገራል፤ ቢፈልግ ጨረቃን ለቅሞ ቤታችን ያሳድራታል። አንጀታችንን ቅርጥፍጥፍ አድርጎ በላው፤ በተስፋ ተሞላን፤ ደስም አለን። በየምኩራቡ ተጸለየለት (አሁንም ቢሆን የአገር ጠላት ካልሆነ በቀር፥ የማይጸልይለት፣ መልካም የማይመኝለት የለም) በተለይ ለአመታት በነገር ከመቁሰላችን አንጻር፣ በንግግር አለመደሰት እንዴት እንችላለን?
 
ቀድመው ቀብድ ፍቅር አስይዘው ያቀነቀኑለት በኩራት ሆነው፣ ስጋት እና ጥርጣሬ ያደረብንም ከነጥርጣሬያችንም ቢሆን ማረጋጋቱን ወደነዋል። ‘ወሬው ወደተግባር ይለወጥ፣ ተቋማዊ ይሁን’ ስንል፥ እኛ ጊዜ የመስጠትና የመንጠቅ አቅም ያለን ይመስል፥ ግማሹ “ጊዜ ስጡት” ይላል። ግማሹ “ፖለቲካ ስለማታውቁ ነው” ይላል። ግማሹ ዝም ብሎ “እሽሽ” ይላል። ቀድመው ስም በመስጠት ማሸማቀቅ ተያዘ።
 
አገሩ ከደረ፣
መንደሩ ከደረ
አበል መክፈል ቀረ
አልን።
 
ፓርላማ ላይ ቀርቦ የፓርቲውን አሸባሪነት ያመነ ጊዜ፥ ሁላችንም ቁስላችን ታኮልናልና እጅ ሰጠን። እንዳንጠላው ሆነን ወደድነው። (ሲፈጥረን ፈርዶብን፥ የምንደነቅበት እና የምንጠይቀው አናጣም መቼስ። “እንዲህ ዓይነት ልብ እያለው፣ እንዴት ሲረገጥ እና ሲሾም ኖረ?” ብለን ጠየቅን። “ግን እንኳን ችሎ ኖረና፣ ይህን ቀን አየን” ብለን ተደስትን።)
 
ካድሬነቱን እንደርስት የሚቆጥሩትም ኖሩና፥ ቀድመው ባልከደሩት ላይ ሙድ መያዝ ያማራቸው ሁላ ነበሩ። ለነገሩ የእኛ ሰው ጸባይ አስቸጋሪ ነው። ጠዋት ቀድሞ ስለተነሳ እና ማታ አርፍዶ ቤቱ ስለገባ፥ ጸሐይና ጨረቃ የተሻለ ዘመዶቹ የሚመስሉት ደነዝ ሁሉ አለ። ከእነዚህም ጋር ነው የምንደመረው።
 
“ከጎኔ ቁሙ! አብዮቱን አጣብቁኝ! አግዙኝ! ተደመሩ” ብሎ ነዳን… ተደምረን ተነዳን። ሆ ብለን ወጣን! “እንኳን ዘንቦብሽ፣ እንዲሁም ጤዛ ነሽ” አፍላ ካድሬዎቹ ሰበኩን፥ ሁሉም አብዮት ጠባቂ ሆነ። “በህልሜ ነው በእውኔ” አልን። ህልምም ከሆነ ምነው ከዚህ ህልም ዘላለም ባልነቃን ብለን ተመኘን።
 
ቦንቡ ሲፈነዳ፣ እንቡጡ ፍቅራችንም አብሮ ፈነዳ። “ባሌን ጎዳሁ ብላ” አለች አሉ። ጭራሽ ፍቅር በፍቅር አደረጉት። አዲስ አበባ አበባ ሆነ። እንዳዲስ አማረበት። “ከሱ ያስቀድመኝ” አልን። “አብይ ድረስ” ብለን ማልን። ጠላትም ደስ እንዳይለው፣ ሁሉም ሰው ከአብይ ጋር ነኝ አለ። እኛም ፈንጥዘን ሁለት ሽንጣም ግጥሞች አዋጣን። ለሰፊው ሕዝብ ጥቅም ስንል፥ “ከ60 ክፍል በላይ የጫርናት ባይገርምሽ መዝጊያም ይሁን” አልን። “ተመስገን የሰራዊት ጌታ! ስራህ ግሩም ድንቅ ነው!” አልን። አሁንም በዚያው ስሜት ነን! በ3 ወር ውስጥ የተመለከትነው ተአምር ነው!
 
(በበኩሌ፣ በመንግስት ደረጃ አንድ ሰው ብቻውን ቆሞ ሲታይ ደስ አይለኝም። አምባገነን ከማድረግ ግብ የዘለለ ጥቅም አለው ብዬም አላስብም። ስንንሰፈሰፍለት፣ ውሎ አድሮ ስዩመ እግዚአብሔር ነኝ ቢል ይፈረድበታል? ያኔ እኔ ነኝ ጠበቃ/ተሟጋች የምሆንለት!
 
በአመራር ደረጃ አንድ ሰው ብቻ ሲታይ፥ ለጠላትም ከልብ አያስደነግጥም፤ ለወዳጅም አያስተማምንም። እሱ አንድ ነገር ቢሆንስ? ብሎ መሳቀቅ አለ። በርከት ብለው ስለቡድን፣ ስለግብረ ሀይል ቢያወሩ ግን፥ ሕዝብ ነገሩን የአንድ ሰው ህልውና ጉዳይ ብቻ አያደርገውም ነበር። አንድ ሰው ላይ የተንጠለጠለ ነገር ሁሌም ሰቀቀን ነው ትርፉ። መቼስ ማልጎደኒ? እሱ ደሞ ለጉድ ተመችቶታል!
 
የእናቱን ትንቢት የሚያምን ሰው መሆኑ ሲታሰብ ደግሞ የስጋቱን ዙር ያክረዋል። እናቱ ግን የንግስና ዘመኑን ዕድሜ ነግረውት ይሆን? እሱን ማወቅ ተስፋ ሊሆነን ይችላል። …ልጅ ሆነን፣ ኢሳያስ አፈወርቂ በሞተር ሳይክል ሄዱ፣ ከሕዝብ ጋር ፓስቲ ጠብሰው በሉ፣ አጋጭተው ጨበሱ፣ ከአብሯደጋቸው ጓዳቸው ጋ አንጓ በድንጋይ ፈንክተው ጋጡ ዓይነት ወሬዎችን ስንሰማ፣ አፋችንን ከፍተን በቅናት እናርር የነበረው ሁሉ አሁን ትዝ አለኝ።)
 
ያም ሆነ ይህ፥ ሰዉ በደቦ ሆ ብሎ ወጣ። ካናቴራው ተለበሰ፣ ተጮኸ፣ ባንዲራው በየቀለሙ ወጣ! አይናችን እያየ ጠላት አይኑ ደም ለበሰ። አብዮት ጥበቃው ተጠናክሮ ቀጠለ! እሱም በመናገር ላይ ነው።
 
በድግሱ ማግስት፥ ሁላችንም አብዮት ጠባቂዎች ነን እንዳላልን፣ የተሻልን የቅርብ አብዮት ጠባቂዎች ነን የሚሉ ከእግር እግር እየተከተሉ አላናግር አሉን። መንግስት ሲባል፥ “አብይን አትናገሩት” ይላሉ። የህግ የበላይነት ሲባል፥ “አብይን ለቀቅ” ይላሉ። ህዝብ አለቀ ሲባል፤ “የወያኔ መጠቀሚያ አትሁኑ” ይላሉ። ይህቺ ናት ጨዋታ! ይህቺ ናት አብዮት ጥበቃ!
 
“ከጌዲኦ ከ8 መቶ ሺ ሰው በላይ ተፈናቀለ” ሲባል፥ የአብይ ስም ምን እንደሚሰራ አላውቅም። “አብይን አትተቹ፤ ጊዜ ስጡት” ይሉናል። “ከጎኑ ቁሙ” ይሉናል። ከዚህ በላይ ከጎን መቆም አለ? (ነገሩ እናንተ እና እኛ መባሉም ያበግናል) እንግዲህ እግዜርም ሰይጣንም እንደሚያውቁት፣ አብይን ሁላችንም ልብ ውስጥ ጉዝጉዝ ብሎ ገብቷል። እንወደዋለን።
 
(በበኩሌ፥ ፓርላማ ላይ በሀቅ ወቅት (moment of truth) በተናገረው ንግግሩ ብቻ፣ ከእንግዲህ ምንም ቢያደርግ በማይነቃነቅ መልኩ ልቤ ውስጥ ቦታ አግኝቷል። “እስካሁን ምን ነክቶት፣ እንዴት ችሎ ነበር ከነሱ ጋር የቆየው?” እንዳልኩ ሁሉ፣ “ምን ነካውና እንዲህ ሆነ” እል ይሆናል እንጂ በፍጹም አልረሳውም።)
 
አብይን መውደድ ግን እውነትን እንዲጋርድብኝ አልፈልግም። አብይን መውደድ፣ ረዳት አጥቶ በክረምት ከቤቱ የተፈናቀለን ሰው ለቅሶ ባላየ/ባልሰማ ማለፍ አልፈልግም። ገና ለገና አብዮት አይጠበቅም ብዬ ሕዝብ ላይ መጨከን አይሆንልኝም። ለአብዮት ጥበቃ የሚደረጉ ነገሮች ጎጂነትንም በታሪክ የማውቀው ነውና፣ በአብዮት ጥበቃ ስም፣ ህሊናዬን ማቁሰል አልፈልግም። ሁላችንም ቆም ብለን ማሰብ ያለብን ጉዳይ ነው።
 
ኢህአዴግ ከአእምሮ በላይ በሆነ መልኩ፣ በማይታመን ሁኔታ፣ በአረመኔነት ግብሩ የተጫወተባቸው ሰዎች ሰቆቃ በገዛ በኢህአዴግ ቲቪ ነው የሚቀርበውና የምናየው። ተሳታፊዎቹ በተናጥል፣ ድርጅቱ እንደአሸባሪ ድርጅትነቱ መጠየቅም አለበት። ጭራሽ ይህን ሁሉ በደል አድርሰውባቸው፣ በመንግስት ይቅርባይነት/ምህረት ነው የተፈታችሁት ሲባል ያበሽቃል።
 
ትናትንና “ኸከሌ ታሰረ” ሲባል “አርፈው አይቀመጡም ነበር፤ ሳይነካኩማ አይሆንም” ያልን፣ የመብት ጥሰቶችን ያዩ ሰዎች ሲያሰሙን “እንደዚህማ አይደረግም፤ ተጋነነ” ስንል የነበርን “አርፋችሁ ተቀመጡ። አትጻፉ” ያልን ሁሉ በራሳችን ፊት ልናፍር እና ንስሃ ልንገባ ይገባናል። ይህን የፈጸሙ፣ ያስፈጸሙ፣ አቅም እያላቸው ሲፈጸም አይተው ዝም ያሉ ሁሉ በይቅርታ ሊታለፉ ቀርቶ፣ በህግ ሊጠየቁ ይገባቸዋል።
 
እፈራለሁም፥ አብዮት ጠባቂነታችን እና የአብዮት ጥበቃው ፍላጎታችን፣ የዶ/ር አብይን መንግስት አምባገነንነት ገና በአፍላነት እንዳያደርገው።
 
የለውጥ ሳይሆን፣ የጭካኔ እና የፍርሃት ስርወ መንግስቱን (fear regime) አጠናክሮ የማስቀጠል ዓላማ ያለው ከሆነ፥ አብዮቱ ፍግም ይበል። ካልሆነ ደግሞ፣ በአስተያየቶች ይጠናከራል፣ ደካማ ጎኑን ፈትሾ ይበረታል እንጂ፣ በትችት እና በጥያቄ፣ በድረሱልኝ ጩኸት የተነሳ ምንም አይሆንም። በአስተያየት የሚበላሽ ከሆነ ግን፣ ችግሩ ከተፈጥሮው ነው እንጂ ከአስተያየቱ አይደለም!
 
እግዚአብሔር አገራችንን ይጠብቅ! ለመሪዎቹም ለተመሪዎቹም ልቡና ይስጠን!

ዋና ጠላቶቻችን ወዳጆቻችን ናቸው!

ወዳጆቻችን በፍቅር ስም ከነነውራችን፣ ከነጉድፎቻችን እንድንኖር ይፈርዱብናል። ሰው ግድ ሰጥቶትም ሆነ፣ በተፈጥሮው የመመልከት እና የመተቸት ዝንባሌ ኖሮት አስተያየት ሲሰጥ፣ “ቅናት፣ ጥላሸት፣ ምቀኝነት” የመሳሰሉ ኮተቶች ተጠቅመን ስም በመስጠት ዝም እንዲል እናሸማቅቀዋለን። “እሽ እሽ” እንላለን። ሁነኛ ወዳጆችን ሁሉ እናሳጣለን።
 
የወደድነው ሰው የተነቀፈ ስለመሰለን ብቻ ፍቅራችን ተንጣፎ ያልቅ፣ የዚያም ሰው የአገልግሎት ዘመን ያከትም እናስመስለዋለን። ‘ምናልባት ቢፈተን ይወድቃል’ የሚል የምንወደውን ሰው አቅም የመናቅ እና፣ ብቃቱን የማቃለል ቅድመ ስጋት ስለሚያድርብን፣ በተወዳጁ ሰው ዙሪያ የሚኖር የተለየ ንግግር ሁሉ የጠላት ድምጽ ይመስለናል። በዚህ ባህርያችን የተነሳም፣ ለምንወደው ሰው ውዳሴ እንኳን ተጽፎ ካልተረዳነው፣ አፋፍ ለማለት እና አትንኩት ለማለት እንሽቀዳደማለን።
 
በተለየ ዐይን ተመልክቶ አስተያየት የሚሰጠው ወይም የሚተቸው ሰው “ምን ቸገረኝ” ብሎ ነገር ዓለሙን ቢተወው፣ እኛ የምንወደው ሰው ስላልተተቸ ደስ ይለናል፤ ለጊዜው አሸንፊ መስለን እንረጋጋለን። ነገር ግን፥ የምንወደው ሰው ማግኘት ሲገባው ባሳጣነው ትችት የተነሳ፣ መገንባት የሚችለውን ያህል ላይገነባ፣ ወይም ባለበት ቁመና ጸንቶ ላይቆይ ይችላል። በአሳዛኝ ሁኔታ ግን፥ ወዳጆች በውድቀት ተባባሪነት ሲጠቀሱ እና ሲወቀሱ አይታይም። ልብ ብለን ካጤንነው፥ ከተኮፈሰ እኔነት (ego) ቀጥሎ፥ ዋና ጠላቶቻችን ወዳጆቻችን ናቸው።
 
ለምሳሌ፥ በጣም የተወደደን ሙዚቀኛ የሚተቹ ሰዎችን ገፍተን ጠላት እናደርጋቸዋለን። የትችታቸውን መሰረት መርምሮ ከመሟገት ይልቅ፣ በጠላትነት ኩታ ጠቅልለን ዳር ለማስያዝ እንጥራለን። በዚህም የተነሳ፣ የተወዳጁን ሙዚቀኛ ተሳትፎ በእኛ የኑሮ ክልል እና ማዕቀፍ ብቻ እንወስነዋለን። በዓለም መድረክ፣ በብዙ ቋንቋ ተናጋሪዎች ዘንድ ሳይቀር መታወቅ እና መወደድ የመቻሉን ነገር ከስር እናስቀርበታለን።
 
ከዚህ በላይ ጠላትነት ከወዴት ይመጣል?
ከጠላት ክፉስ የወዳጅ ጠላት፣
‘አትንኩት’ ብሎ፣
ያፈቀረ ሰው… ያገዘ መስሎ፥
ትጋት እድገትን የትም ‘ሚጥላት
ዕንደጠባቂ ከአዳኝ ‘ሚያስጥላት!
 
/ዮሐንስ ሞላ/
 

23434779_1710343645673534_1845674905758295091_nእንደ ቀልድም እንደቁምነገርም “ኧረ ውጪ መብላት ገደለኝ ሚስት ፈልጉልኝ” የሚል ገልቱ ሞልቷል።
 
ቤቱ ሲዝረከረክ “ለምን አንዷን አትጠቀልልም?” ብሎ መካሪም አለ።
 
ወንድ ልጅ ራሱን የጎዳ፣ ውጭ ውጭ ያበዛ እንደው “ኧረ በዚህ ኑሮ ላይ ትችለዋለህ? አንዷን ባለሞያ ፈላልገህ ማታገባ?” ይባላል።
 
ሸሚዙ የተወቀጠ የመሰለ እንደው “ኧረ ግድ የለህም አንዷን አግባ።” ተብሎ ይመከራል። ብዙ ነው ዐውዱ። ግን ያው ሁሉም “የምትገባው ሴት ሚስት ናት? ወይስ ሰራተኛ?” የሚል ጥያቄን የሚያጭሩ ናቸው።
 
ለዝርክርክ ወንዶች እንደ መድኃኒት የምትታዘዘው ሴት፣ ስትገባ አያያዟ የሚታወቅበት አይመስልም መበዳደሉ ለጉድ ነው።
 
በርግጥ “ለአንድ ብርቱ ሁለት መድሃኒቱ” ነው። የሴቶችን የማደራጀት እና የማዘጋጀት አቅምና ችሎታ ማጣጣልም አይቻልም። (ሆኖም ያ ችሎታቸው በተፈጥሮ ብቻ የሆነ ነው ብዬ አላስብም። የኑሮ ጣጣ እና ማኅበራዊ ሁኔታችን የጫነባቸው ይመስለኛል። አብዛኞቻችን፥ ከልሂቅ እስከ ደቂቅ በሴቶች ትከሻ ላይ ነው ቆመን የምንሄደው። አሁን አሁን የሰለጠኑ አባቶች እየመጡ ነው እንጂ፥ ለልጅ የሽንት ጨርቅ መቀየር አንስቶ ምግቡን እስከማሰናዳት ድረስ የእናቶች ድርሻ መሆኑን እናውቃለን። እናቶቻችንና እህቶቻችን ካልሲዎቻችንን ሳይቀር አጥበውልን፣ ልብሶቻችንን ፈትገው ቦታ ቦታ አድርገውልን ነው ያሳደጉን። እኛ ቀና ብለን አምረን እንድንጓዝ፥ እነሱ ጎንበስ ብለው ኖረዋል። አመስግነናቸው አናባራም!!)
 
ከኑሮ ጫና የተነሳ የሚያድርብን የማግባት ሀሳብ ቤቱን ቤት ያደርገዋል? ለልጃችን “እናትህን ያገባኋት ኑሮ ከብዶኝ እንድታስተካክልልኝ፣ ቤቱን መላ መላ እንድትለው ነው።” የማለት አቅም ይኖረናል? ልጆቻችንን ጊዜያቸው ደርሶ ስንድር፥ የተወቀጠ ሸሚዙን እንድትተኩስ የታሰበችበት ቤት እንድትገባ እንፈቅዳለን? የዘመመ አጥሬን ያቃናልኛል ብላ የትዳር ጓደኛ የምትፈልግ ሴት ብትኖርስ ሳይጎረብጥ ይዋጥልናል?
 
ይኽን ይኽን ሳስብ፥ ወዳጃችን ጋዜጠኛ እና ደራሲ Tewodros Teklearegay “የእኔ ሳሎን!” ብሎ በራሱ አንደበት ጭምር “ግራ የሚያጋባውን” ያለውን እጅግ የተዝረከረከ ሳሎኑን አስጎብኝቶን ነበር። በወቅቱ ስድብም ጭምር ለመቀበል ዝግጁነቱን ገልጾ ስለነበር፥ እኔም ፈቃዱን ተገን አድርጌ የበኩሌን ተንፍሼ ነበር። የማከብረው ወዳጄ እና የማደንቀው ባለሞያ ነውና አስተያየቴ ፎቶው የጫረው ነው እንጂ ሌላ አልነበረም። የሚያዝናኑ አስተያየቶችም ጭምር ሰፍረው ነበርና፣ ዝርዝሩን ለመዝናኛ ለመመልከት እነሆ ማስፈንጠሪያው። በዚያው ወዳጁ ሆናችሁ ቤቱን ተቀላቀሉ።
 
የእኔን ትኩረት የሳበው ግን ከአስተያየቶቹ መካከል በርከት ያለው ጎራ ውስጥ የሚመደበው ከላይ ያነሳሁት የ“ለምን አታገባም?” ዓይነት መሆኑ ነው። የተጀመረውም “ርዕሱን ሚስት የሻትን (ተኪላ ሳንል) ለት ቢባል ቴዲ” ከሚል ፈገግታ አጫሪ አስተያየት ነው።
 
“ሳሎንህ የሚስት ያለህ እያለ ይመስላል”
 
“You need to have a decent Habesha woman!”
 
“የምታገባህ ፈረደባት። ይብላኝ ለእሷ”
 
“አግባ ግድ የለህም”
 
“ቺኳ የታለች?”
 
“አይ የሠው ነገር እኔ የምመክርህ አግባ ብዬ ነው”
 
“አግባ አግባ”
 
“…ቶሎ ብለህ አግባ ግን ያው ከከተማ ፅዳትና ውበት ቢሮ እንደሚሆን ላንተ አይመከርም”
 
“ቴዲ ይሄ ሁሉ የሆነው አነተ ያዝረከረከውን ወጣ ስተል የምትሰበስብልህ በለማዘጋጀትህ ነው…”
 
“….ከትዳር በፊትና በሆላ ብለህ ደሞ ትዳር ስትይዝ የቤትህን ሁኔታ ብታሳየን ደስ ይለኛል።”
 
“የባለትዳር ቤት አይመስልም”
 
“አለማግባትህን ወደድኩት”
 
“ሴትዮዋ ብትኖር እንዲህ አይሆንም ነበር፤ አስብበት።”
 
“ምንድን ነው መዝረክረክ? አንዷን አስገባ እንጂ…”
 
“…አየህ ሚስት እንኳን የለህም…”
 
“ሚስትህስ የለችም ወይስ….”
“ሚስት የለህም ማለት ነው?” ብሎ የጠየቀና፥ ማርከሻውን “የእሷ የሆነ ነገር ስላልጻፍክ ነው” ብሎ ያስከተለም አለ።
 
“ሚስት የቤት ሰራተኛ ነች??” ብሎ የጠየቀ እና “ለማለት የፈለገችው ብታገባ እንድትዝረከረክ እድል አትሰጥህም፤ ቆማ አንድ በአንድ ታስለቅምሀለች ለማለት ነው እንጂ እሱ ያዝረከረከውን እሷ ታስተካክላለች ለማለት አይደለም፡፡” ብሎ ያስተባበለ አዎንታዊ አስተያየት ሰጪዎችም አሉ።
 
እንዲሁም “ሚስት የለኝም ለማለት ነው በጣም ሚገርመው ኮሜንቶችህ ላይ አግባ ያሉ ብዙዎች ናቸው ለሰራተኝነት ነው ምትመጣው ወይስ ለሚስትነት? ደሞ ቤት ሲዝረከረክ ነው ሚስት ምትታወሰው” ያለ ሌላ አያዎ አስተያየትም አለ። “ሚስት የለኝም ለማለት ነው” አባባሉ ያው ሚስቶች ሚናቸው ቤት ማስተካከል እንደሆነም ጭምር ማውሳቱ ይመስላል። ቀጥሎ ደግሞ “ለሰራተኝነት ነው የምትመጣው ወይስ ለሚስትነት?” ብሎ ይጠይቃል።
 
“…በጊዜ አግብተህ ቢሆን እንዱህ አትሆንም ነበር ጓደኛዬ አሁንም አረፈደም ግን እንዲህ አዝረክርከህ እንዳትጠብቃት” ያለ አስተያየት ሰጪም አለ። ይኼም ያው አያዎ ነው።
በመሀል ቴዲም “ኧረ ጎበዝ ሰው እንዴት ተጨካክኗል? ወንዶቹስ ግድ የለም የራሳቸውን ቤት ደብቀው ይሳደቡ። ከሴቶቹ ግን እንዴት አንድ እንኳን “ልምጣና እናስተካክለው” የምትል ትጠፋለች ? ትዝብት ነው።” ብሎ እንደ ቀልድ ጽፏል።
 
እንዴት ነው ነገሩ?
 
ሚስቶቻችንን የምናገባው ለምንድን ነው? ለተዝረከረከ ቤታችንን እንዲያስተካክሉ የምናምናቸው እና እነሱን የምንጠብቅ ከሆነ፣ በሌሎች ጉዳዮቻችን ላይስ ላለማሳተፍ (to be inclusive) ምንድን ነው የሚያግደን? ማኅበረሰቡ ግማሽ በግማሽ ጎራ ለይቶ የሚበዳደልበት ጉዳይ ነውና ያሳስባል።
 
ሰላም!
 
#Ethiopia

የአገሬ መልክ ነው

25348510_10215547726185931_9053193133177060720_n.jpgየለበስሽው ቀሚስ እገላሽ ላይ ነትቦ፣
የለበስሽው ሸማ፥ ልጅ ኑሮ ያሳደፉት፥ ከላይሽ ተስቦ
ወልደሽ ባሳደግሽው፣ ደም ጡት በቀለብሽው
ከመሶብ እንጀራ ባላጎደልሽበት፣ ጉያሽ በሸሸግሽው፣
በአብራክ ክፋይ እብሪት፣ ፊት ጀርባሽ ተነክሶ
ተስቦ ከመሬት የባንዲራው ጥበብ የነጠላሽ ጥለት፣ በደም ተለውሶ
ዘንግሽ ተቀንጥሶ፣ ክንድሽ በእንባ ርሶ
የማዕዘን ደንጊያሽ በቀን ጅብ ፈራርሶ…

ከሰው ፊት አዋለሽ፥ ቁጭት ኀዘን ትዕግስት ጽዋው ሞልቶ ፈስሶ
መከራ አስጨበጠሽ፥ የጊዜ ፍርድ ገንኖ፣ ኮረት አሳፍሶ
ዛሬ በልጅ ታየሽ ወጣሽ ከጎዳና
ምናል ቢያስከብርሽ መርቶት የእግርሽ ዳና?

ሁሉ እንዳገሬ ነው የነገርሽ ኩነት
ጥያሜ ግርጣትሽ፣ የጠጉርሽ ሽበት…
(ፀአዳ ገጻችን ላይ፥ ማድያትሽ ታይቷል
ልስልስ ገላችን ላይ ኩበት ገላሽ ጎልቷል
ከመጉበጥሽ እኩል ቀንተን ተራምደናል)
የቆዳሽ ሽብሽባት ጽፏል መከራውን
ኮስማና ገላሽም ከትቧል ግፉን ክሱን
ማን ችሎት አንብቦ ይስጥሽ ንጹህ ፍርዱን?
ምን አንጀት ራርቶ፣ ይታደግሽ ክንዱን?

ጥያሜሽ የአገሬ፣ መልክሽ የሰፈሬ
ኀዘንሽ የአገሬ፣ ገጽሽ የመንደሬ
ያደግኩበት ቀዬ ከወንዙ ከጨፌው
ከተጎነጨሁት ከምንጩ ጨልፌው
ከሜዳ ተራራው፣ ከድፍን ኢትዮጵያ
የተቀዳው ገላሽ፥ ሁኔታው የአገሬ
አዞረው ደም ሥሬን፥ ነገርሽ ነገሬ
አገርሽ አገሬ…
መች ቦታ አለው ለሰው?

ሰርክ ይወዛወዛል፣ ከባለጊዜ እጅ፥ የመከራ አለንጋ
በንጹህ ሰው እንባ፣ በምስኪን ደም እጥበት ይታደሳል ወንበር፣ ይታደሳል አልጋ

ከአንድ አገር ሊሴስን ሲቃትት ሲያነጋ፣
ለነውሩ ግልድም በዘር ዘር አዋርዶ፣ ይበልታል ስጋ
እርስ በርስ ሊያጋድል፣ በሰውነት ዋጋ እርስ በርስ ሊያዋጋ።

/ዮሐንስ ሞላ/

ለዛ ቢስ

24993367_1704774626252452_6438544698212987869_n“ለዛ ቢስ” is found to be a synonym to HMD. Here was the detail of the new vocabulary that was introduced last year 🙂

NEW VOCABULARY TO YOUR DICTIONARY

HMD (n.)
1. an obsequious or overly deferential person; a toady.
2. unintelligible or meaningless speech or writing; nonsense; gibberish.
3. foolish or vacuous; puppet.

Example:
a) “HMDs are telling the oppressed majority of Ethiopia is at the good hands of the government that is known for its bloodiness”
b) “He was HMD enough to be a yes man whatsoever”.
c) “You are HMD to make any sense even to your girl friend.”

HMD (v.)
1. to serve somebody in a servile, degraded way; to act in a disgraceful toady way.
2. to speak unintelligibly, typically through fear or shock.
3. to held meeting at which people attempt to make contact with the dead.

Example:
a) “The prime minister HMDed to homicide innocents protesting against the barbaric government.”
b) The officers have been HMDing with the ghost of the late prime minister so as to continue his legacy of consistent and shameless tyranny.

HMD (adj.) 1. producing no result; useless.
2. ridiculously impractical or ill-advised.
3. not existing, or not actually present.

Example:
a) “An HMD attempt to calm down the protests with bullet.”
b) “He pretended to give an HMD solution.”

#Ethiopia

ከዚያስ…?

“እሺ፥ እንዴት ነው? ሁሉ ሰላም?” አልኩት አፍሪካ አሜሪካዊውን አዲስ ወዳጅ

“ማለት?” እኔ ከዝምታዬ ጋር ስደራደር፣ በሀሳብ ጭልጥ ብሎ ስለነበር ተደናግጦ ጠየቀኝ

“አይ፣ እንዲያው ሁሉ ሰላም ነው ወይ? ቤተሰብ? ኑሮ እንዴት እየወዘወዘህ ነው? ለማለት ያህል ነው።” ቀልጠፍ ብዬ በፈገግታ ታጅቤ መለስኩ። የምሸሸው ጭንቀት ስለነበረብኝ ዝምታውን አልፈለግኩትም።

“ኦህ፥ ሁሉም ሰላም። ሰላም ነው። …እሁድ የትልቁ ልጄ 29ኛ ዓመት ልደት ነበር።”

“እየቀለድክ መሆን አለበት። 29? አንተ ራስህ ከዚያ የምታልፍ አትመስልም እኮ።”

“አዎ። ሁለተኛዋ 26 ዓመቷ ነው።”

“በጣም ደስ ይላል። እጅግ በጣም ደስ የሚል ነገር ነው። ይኽኔ ከኮሌጅም ወጥተው ቦታ ቦታ ይዘውልሃላ…”

“አይ አይ! ቢሆን በምን ዕድሌ። ግን አይደለም። የቀድሞዋ ሚስቴ ዕድላቸውን መወሰን ነበረባት። ሲጥልብህ ልጆቿ ላይ ክፉ ፍርድ የምታሳልፍ እናት ጋር ያጋባሃል።”

“እንዴት ማለት? የማይሆን ርእስ ካነሳሁ ይቅርታ” ራሴን ስለቀለብላባነቴ እየወቀስኩ ጠየኩት።

“ግድየለም ኧረ። ….እናታቸው ከገንዘብ ጋር ያላት ቁርኝት እጅግ የተለየ ነበር። በእርሷ የብድር መክፈል ታሪክ የተነሳ ልጆቼ ብድር ማግኘት አይችሉም ነበርና ወደ ኮሌጅ አልሄዱም።”

“አዝናለሁ።”

“ተመስገን ነው። ይኽችኛዋን እናታቸውን ይወዷታል።”

“እንዴት? ከእሷ በኋላ አግብተሀል?”

“አዎ። ጥሩ ሰው ናት። 12 ዓመታት አብረን ቆየን።”

“ደስ ይላል። በተለይ ልጆች እንጀራ እናታቸውን ሲወዱ ማየቱም ያጽናናል።”

“በጣም። አፍሪካ አሜሪካዊት ናት እሷም። ግን ጀርመን ነው የተወለደችው። ያደገችው ደግሞ ጣልያን። ሆኖም ዓያቶቿ ከሜክሲኮ እና ስፔይን አሉ። ድብልቅልቅ ሲል ሆደ ሰፊነት ይጨምራል መሰለኝ።”

“ኦህ ደስ ይላል።”

“በጣም። ይገርምሀል፥ እኔ ቤተሰብ ውስጥ ስብጥሩ የተለየ ነው። አሜሪካ፣ አፍሪካ፣ ኢስካሞ፣ ፣ ብራዚል፣ ፣ ጀርመን፣ ኢትዮጵያ፣ ማሊ… የተባበሩት መንግስታት በለው” ብሎኝ አብረን ሳቅን።

“ኢትዮጵያዊም ቤተሰብ ካለህ እኔም ዘመድህ ነኝ ማለት ነው” አልኩት እንደጨዋታ።

“እንዴታ፥ የአጎቴ ልጅ ኢትዮጵያዊት በጉዲፈቻ ያሳድጋል።”

“አሃ…ደስ ይላል።”

“በጣም። ዓለም ላይ ካለው ሰላም የተሻለ እኛ ቤተሰብ ውስጥ ሰላም እንዲኖር እንሞክራለን።”

“ጥሩ አድርጋችኋል። ሰዉ ሰው ለመበደል ምክንያት ሲፈልግ ነው የሚመሽ የሚነጋለት።”

“አዎ። ሁሉም ጋ የዘረኝነት እና ሌላውን የመናቅ መንፈስ አለ። ሰው ለምን እንደዚህ እንደሚያደርግ አላውቅም። እናንተ ጋ አንድ ነው ብሄራችሁ?” አለኝ።

“ኧረ ብዙ ነን። 80 ምናምን ነን።” አልኩት። ምናምኗ ሁሌም ታስቀኛለች።

“ሰዉ ስለብሔሩ ብዙም ግድ አልነበረውም። ግፉም በጅምላ ነበር። አሁን ያለው መንግስት የዘውግ ፖለቲካ ስርዓት ነው የሚከተለው። በዚያ የተነሳ መታወቂያ ካርድ ላይ ሳይቀር ከመጻፍ ይጀምራል። በየቦታውም ሰዎች እርስበርሳቸው እንዲጋጩ በማድረግ ለራሳቸው እድሜ ይፈልጋሉ። እኛም ሞኝ ሆነን አጀንዳቸውን እንቀበላቸዋለን።” ብዬ ቀጠልኩ።

“ያው እንደሁሉም አፍሪካ መንግስታት ነው። ያሳዝናል።”

“በጣም”

“ይገርምሃል ባለቤቴ ከሜክሲኮም ትዛመዳለች ብዬህ የለ። እሷ ያለችው ሰሜኑ ክልል ላይ ነው። እዚያ የሀብታም እና የድሀ ስም በሚል ከባድ የሆነ የዘረኝነት ስሜት አለ። ሰዎች ስማቸው የድሀ ስለተባለ ብቻ ለጋብቻ እስከመከልከል ይደርሳሉ።”

“እየቀለድክ መሆን አለበት።”

“እንደዚያ ነው። እኔም በጣም ገርሞኝ ነበር። በጣም ይገርማል።”

“እንዴ በጣም እንጂ። ስም ሊቀየርም ይችላል እኮ። ቢያንስ ደግሞ አዲስ ለሚወለዱት ልጆች የሀብታም የተባለውን ስም በመስጠት ትውልድን ማቅናትም ይቻላል።” አልኩኝ።

“አዪ። እሱንማ አንተ ነህ የምታስበው። ትውልድ ስለማቅናት ቢያስቡ ቀድሞስ በስም ይጣሉ ነበር?”

“እሱስ ልክ ነህ።”

“ደግሞ አለልህ። ፊሊፒን ውስጥ በቁመታቸው ነው ጥቃት የሚፈጽሙት። አጭር ከሆንክ አለቀልህ። ትገለላለህ። ስራ ማግኘት አትችልም፣ ለጋብቻ አይፈቀድልህም፣ ብዙ ነው በደሉ።”

“ኧረ ሰውዬው እየቀለድከኝ ነው የሚሆነው።”

“እውነቴን ነው። ፈላልገህ ልታነብም ትችላለህ። ለማመን የሚከብድ ነው። ግን ያው እንደዚያው ነው። ሰዎች እርስ በርስ ለመበዳደል ሰበብ ነው የሚፈልጉት። በጾታ ለመበዳደል አላመች ሲል፣ በሀይማኖት፣ እሱ ሲያቅት በቆዳ፣ እሱም እምቢ ሲል በቁመትና በስም ሁሉ መበዳደል አለ።”

“በጣም የሚገርም ነገር ነው። ውስብስቦች ነን።”

“በጣም። እኔ በዚህ እድሜዬ የደረስኩበት ነገር ሁሉም ነገር ዝም ብሎ ተራ ሩጫ እንደሆነ ነው። የእኔ ወንድም ልንገርህ አይደል? ዝም ብለህ ኑር። ሕይወት ያሉህን መልካም ነገሮች ለማጣጣምም አጭር ናት። በፍጹም ሌላን ሰው ስለመናቅ አታስብ።” ብሎ ሌላ የሀሳብ መስኮት ከፈተልኝ።

የእሱን ወሬ እና ምክር ይዤ ያለንበትን ሁኔታ ማውጣት ማውረድ ጀመርኩ። ግን ለምን እንደዚህ እንሆናለን? ያሉንን መልካም ነገሮች እንዳንቋደስ ማን አዚም አደረገብን?

እሺ ከዚያ በኋላስ?

Adwa_Menelik

ንጉሠ ነገሥት ምኒልክ በ፲፱፻ ዓ/ም የዠመራቸው በሽታ እየጸና ሔዶ በመጨረሻ ሰውነታቸው ዝሎ፣ አንደበታቸው ተዘግቶ እንደቆየ በታኅሣሥ ፫ ቀን ፲፱፻፮ ዓ/ም ከዚህ ዓለም በሞት ተለዩ። የሸዋ ንጉሥ (፲፰፻፶፯-፲፰፻፹፩) በኋላም፣ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት (፲፰፻፹፪-፲፱፻፮) በነበሩበት ዘመን ሁሉ ክፉውን በክፉ ሳይሆን፣ ክፉውን በደግነት እየመለሱ ጥፋትን ሁሉ በትዕግሥት እያሸነፉ፣ አገር የሚሰፋበትን ልማት የሚዳብርበትን፣ ሕዝብ ዕረፍትና ሰላም የሚያገኝበትን ከማሰብና ከመፈጸም አልተቆጠቡም። የአውሮፓን ኃያል መንግሥት በጦር ሜዳ በማሸነፍ ኢትዮጵያን በዓለም እንድትደነቅ አድርገዋል።

የዳግማዊ አፄ ምኒልክን ዜና ዕረፍት በወቅቱ ለመደበቅ ቢሞከርም ወሬው ካንዱ ወደሌላው እየተላለፈ ነገሩን የተረዳው ሁሉ፣ «እምዬ ጌታዬ፣ እምዬ አባቴ» እያለ በየቤቱ ያለቅስ ነበር። ከአልቃሾቹ አንዱ፣

ፈረስ በቅሎ ስጠኝ ብዬ አለምንህም
አምና ነበር እንጂ ዘንድሮ የለህም፤

አለ ይባላል። በንጉሠ ነገሥቱም ሞት ዋናዎቹ ሐዘንተኞች ባለቤታቸው እቴጌ ጣይቱ፣ ልጃቸው ወይዘሮ ዘውዲቱና ብዙ መኳንንት አሉ። በልቅሶውም ጊዜ እቴጌ ጣይቱ፣

ነጋሪት ማስመታት፣ እምቢልታ ማስነፋት ነበረ ሥራችን፣
ሰው መሆን አይቀርም ደረሰ ተራችን›› ብለው ገጠሙ ይባላል።

ከልጅ ኢያሱ ቀጥለው ንግሥተ ነገሥታት ዘውዲቱ ወለቱ ለምኒልክ ተብለው የነገሡት ልጃቸው ወይዘሮ ዘውዲቱ የሚከተለውን ሙሾ አወረዱ።

እልፍ ነፍጥ በኋላው፣ እልፍ ነፍጥ በፊት፣ ባለወርቅ መጣብር አያሌው ፈረስ፣
ይመስለኝ ነበረ ይኼ የማይፈርስ።
ሠላሳ ሦስት ዘመን የበላንበቱ የጠጣንበቱ፣
የትሣሥ ባታ ለት ተፈታ ወይ ቤቱ።
ብትታመም ልጅህ እጅግ ጨነቀኝ፣ ብትሞትስ አልሞትም እኔ ብልጥ ነኝ።
ወልደውኛል እንጂ እኔ አልወለድሁዎ፣ አንዠቴን ተብትበው ምነው መሔድዎ።
አሳዳጊ አላንተ አላውቅም እናት፣ ምነዋ ሞግዚቴ እንዲህ ያል ክዳት።
ቀድሞ የምናየው የለመድነው ቀርቶ፣ እንግዳ ሞት አየሁ ካባቴ ቤት ገብቶ።
እጅግ አዝኛለሁ አላቅሽኝ አገሬ፣ የሁሉ አባት ሞቶ ተጐዳችሁ ዛሬ።
ትንሽ ትልቅ አይል ለሁሉ መስጠት፣ ከጧት እስከ ማታ ያለመሰልቸት።
ድርቅ ሆኗል አሉ ዘንድሮ አገራችሁ፣ ዝናሙ ሲጠፋ ምነው ዝም አላችሁ።
አሻግሬ ሳየው እንዲያ በሰው ላይ
መከራም እንደሰው ይለመዳል ወይ።

/አቶ ተክለጻድቅ መኩርያ፥ «ዐፄ ምኒልክና የኢትዮጵያ አንድነት» ውክፔዲያ ላይ እንደተጠቀሰው።/

እንዴት እንዴት ነው የተጨካከንነው ግን?!

የሰማኒያ ዓመት እናት በሁለት ልጆቻቸው የበደልም በደል ተፈጽሞባቸው ከሞቀ ቤታቸው ቤት አልባ ሆነው የትም ተጥለው፥ በአዋቂ ሰው እርጋታ እና ብስለት ውስጥ ሆነው “የእርቅ ማዕድ” ላይ የሰጡትን ቃለ መጠይቅ አድምጬ የምገባበት ጠፋኝ። በርግጥ ከጸሐይ በታች አዲስ ነገር የለምና እንዲህ ያለ ጉድ ተከስቶ ያውቃል። አባቱ ሞቶ እስኪወርስ ድረስ መጠበቅ አቅቶት በመጥረቢያ የገደለ ትቢያ ታሪክም ተሰምቶ ያውቃል።

ትንቢትም ተነግሯል። “…ዳሩ ግን፦ መካኖችና ያልወለዱ ማኅፀኖች ያላጠቡ ጡቶችም ብፁዓን ናቸው የሚሉበት ጊዜ እነሆ ይመጣልና ለራሳችሁና ለልጆቻችሁ አልቅሱ።” ~ የሉቃስ ወንጌል 23፥ 29

ሰው ከየትም የማያውቃቸውን አረጋውያን ለመርዳት በሚጥርበት አገር/ዓለም ውስጥ፥ እንዲህ ደግሞ የገዛ ወላጅ እናቱን ለመበደል የማይራራ ልብ ያለው ሰውም አለ። ስንት ዓመት ሊኖር? ነገ እንዴት አይፈራም? እንዴት ሰው ምን ይለኛል አይባልም? ገንዘብ እንዲህ ተወዶ ምን ቋሚ ነገር ሊገዛበት ነው? እናት ተካደች፣ ብሩ ተገኘ፣ ያሰቡት ተሳካ፣…እሺ ከዚያስ??

ይሁዳ ኢየሱስ ክርቶስን በሰላሳ ብር እንደሸጠው እንዲሁ፣ ወላጅ እናቱን ስለገንዘብ የመካድ እና የመለወጥ አቅም ያለው ሰው ከመኖሩ እኩል፣ የሰማው እንኳን የሚርድበትን እና መፈጠሩን እስኪጠላና ነገውን እስኪፈራ ድረስ የሚያማርርበትን ጉዳይ ፈጽመው፣ እንደ ሰው ቆሞ መሄድ እንዴት እንደማይከብዳቸው፣ እንቅልፍ እንዴት እንደሚወስዳቸው ሲታሰብ ይደንቃል።

ነገሩ በአጭሩ እንዲህ ነው፤ ባስታወስኩት መልኩ በራሴው መንገድ ገልጬ እንጂ ንግግሮቹ ቃል በቃል አይደሉም። (ሙሉውን ለመስማት ግን እነሆ ማስፈንጠሪያው: https://www.youtube.com/watch?v=8TJxKbUFYw0)

ከእርሳቸው ጋር ተጠግታ የምትኖር ልጃቸው “እማዬ፥ ከእንግዲህ ደክመሻልና በስተርጅና ከምትንከራተቺ፣ ውክልና ስጪኝ እና እድሩንም፣ ውሀውንም፣ መብራቱንም እኔ እከፍልልሻለሁ።” ትላቸዋለች። እሺ ብለው ይፈርማሉ።

ሆኖም እሷ ያስፈረመቻቸው ወረቀት “የተበደርኳትን 300 ሺህ ብር በሁለት ወር ውስጥ እከፍላለሁ። ካልሆነ፥ ከዚህን ያህል ወለድ እና፣ ከዚህን ያህል መቀጫ ጋ ንብረቴን ሸጬ እከፍላለሁ።” ነበር የሚለው።

ከሁለት ወር በኋላ መጥሪያ መጥቶላቸው ፍርድ ቤት ይቆማሉ።

“አላውቃትም። አረብ አገር ሰርቼ ያመጣሁትን ብር ነው የወሰደችብኝ።” ትላለች።

ጠበቃውም ጉቦ የበላ መሆኑ ነው መሰለኝ ያዋክበኛል አሉ። ሴትዮዋ በድንጋጤ ልሞት አሉ። ሁኔታቸውን ዳኛው ተመልክቶ፣ እንዲረጋጉም ጭምር ሳይሆን አይቀርም ለሌላ ቀን ቀጠረን አሉ። ‘ደግሞ መልካችን አንድ ነው፣ አላውቃትም ማለቷ ዳኛውንም አስደንግጦታል’ ይላሉ።

“እናቴ አይደለችም ብለሽ ማዪ” ተብሎ ወንጌል ቀርቦላት፣ ክዳኝ ማለች። እንግዲህስ ምን ቀረኝ አልኩ። በቁሜ ሽንቴ አመለጠኝ፣ አንዴ ልናገር ክቡር ፍርድ ቤት ብዬ እጄን አነሳሁ፥ እንግዲህ የዘጠኝ ወር ቤቷን፣ የሶስት ዓመት ጥገቷን ከካደች፣ ብሩ ይከፈላት” አልኩ። ዳኛው “ከየት አምጥተው ይከፍላሉ?” ሲል፥ “ቤቱ ተሽጦ ይከፈል። እኔ ለእነሱው ነው እንጂ መሽቶብኛል። ከእንግዲህ ወይ ስንዝር ወይ ክንድ ነው ቢያስፈልገኝ። ፀሐይ ጠልቃብኛለች መሽቶብኛል።” ይላሉ። እንዲህ እንደማወራው አይደለም።

ቤቱ ተሽጦ ወደ ስድስት መቶ ሺህ ብር ይሰጣታል። አራጅ እንዳይወጣበት በማለት፣ የገዛችው ሴትዮዋ ናት ቀድማ ብሩን የምትሰጥላቸው። እግዜር መጽናኛውንም እሷን አመጣላቸው። እንደእሷም ዓይነት ደግነት እዚያው ሲሰማ ደግሞ በመካከሉ ያጽናናል።

እኔ ቤት ይቆዩ ብትል፣ “በህጉ ሻጭ እዚያው መሆን አይችሉም ተብሎ በሁለት ሺህ ብር ተከራየችልኝና ሌላ ቦታ አስቀመጠችኝ። እሷም ትሰለቻለች። እስከመቼ በምን እዳዋ ትከፍላለች?” አሉና ያው ጊዜው ሲደርስ ከዚያም ወጡ።

ብሩን የወሰደችው ሴት ድጋሚ መጥታ የጠበቃ አበል ብላ ሌላ ሀምሳ ሺህ ብር ወሰደች። እንደገና መጥታ ”እዚህ ቤት ውስጥ የሰራኋቸው ክፍሎች አሉ” ነገር ብላ መጣች አሉ። ገንዘብ አፍቅሮ ማፈር የለ። “ገንዘብን መውደድ የክፋት ሁሉ ሥር ነውና…” ~ 1ኛ ወደ ጢሞቴዎስ 6፥10

በመጣች ጊዜ “ሞት እምቢ ብላ ነው የምትጠራኝ አሉ።” የዚህ ግርግር ሲያባራ፣ ለእርሷ ያለችው ብር ሁሉ ተሰጥቷት አንድ ነጥብ ሁለት ሚሊዮን ብር ይቀራል። ታላቋ ደህና ሰው ሆና ቀርባ (እንዲያም ሆኖ ሳትሻል አትቀርም መሰለኝ) ኮንዶሚነም ቤት ገዝታ፣ ተከራይቶ እንዲህ ሆኖ ትጦሪበታለሽ አለችኝ አሉ።

(ቤቱን የገዙት ሴት “ድጋሚ ስህተት እንዳይሰሩ ብሩ አሁን በእርስዎ ስም ይቀመጥ። የሚፈልጉት ብር በሚኖር ጊዜ በመኪና ራሴው አድርሼ እመልስዎታለሁ። ግድ የሎትም።” ብላቸው ነበር። ግን ያው የእናት አንጀት አሸንፏቸው ልጃቸውን አመኗትና ነው።)

“ከህዳር 24 በኋላ ሄደሽ ኪራዩን ትቀበያለሽ አለችኝ። መልሳ ደግሞ ምንም ነገር የለሽም ብላኝ ቃሏን ታጥፋለች። እኔ መቁረቢያ ጨርቅ ጣዪብኝ። የቁም ተስካሬን ላውጣ ጸበል ጸዲቅ ላድርግ ብቻ ነው ያልኳት። ጭራሽ መቄዶንያ ግቢ አለችኝ። ይኽን ስናገር ያሳፍረኛል። በጣም ያሳፍረኛል። ግን ምን ላድርግ አሁን ከአቅሜ በላይ ሆኖብኝ ነው።” ያለቅሳሉ።

የእኔ እናት 😥

እኔ አፍ አፏን ያልኩበት እና፣ ከእናቴ ጋ ተጯጩኼ የማወራበት ጊዜ ሁሉ ፍም ላይ እንደቆመ ሰው ይለበልበኛል፣ እንዲህም ዓይነት አቅም ያለው ሰው አለ።

ስንቱ ሰው እናቱን ልንከባከብ ብሎ ፈልጎ በሕይወት አጥቷት በጸጸት እና ቁጭት ዝንታለም ያነባል፣ ለእናቱ “ሞት እምቢ” የሚል ስም ማውጣት የሚችል ሰው አለ። የሚገርመው ነገር ደግሞ እሷም ልጆች አሏት። እንዴት ነገን አላሰበችውም? እንዴት እንዴት ከፍተናል አቦ!? እሺ ከዚያስ??

መቼም ዕድሜ ይኑር እንጂ እግዚአብሔር ፍርዱ በምድር ነው። በገዛ ልጆቻቸው ክህደት ቢፈጸምባቸውም፣ የሚናፍቁትንና ቀሪ ጊዜያቸውን ማሳለፍ የሚፈልጉትን የንስሀ ሕይወት አግኝተው በእግዚአብሔር ዘንድ ተቀባይነት እንዳገኙ ሳይሰማቸው አልቀረም።