Skip to content

23434779_1710343645673534_1845674905758295091_nእንደ ቀልድም እንደቁምነገርም “ኧረ ውጪ መብላት ገደለኝ ሚስት ፈልጉልኝ” የሚል ገልቱ ሞልቷል።
 
ቤቱ ሲዝረከረክ “ለምን አንዷን አትጠቀልልም?” ብሎ መካሪም አለ።
 
ወንድ ልጅ ራሱን የጎዳ፣ ውጭ ውጭ ያበዛ እንደው “ኧረ በዚህ ኑሮ ላይ ትችለዋለህ? አንዷን ባለሞያ ፈላልገህ ማታገባ?” ይባላል።
 
ሸሚዙ የተወቀጠ የመሰለ እንደው “ኧረ ግድ የለህም አንዷን አግባ።” ተብሎ ይመከራል። ብዙ ነው ዐውዱ። ግን ያው ሁሉም “የምትገባው ሴት ሚስት ናት? ወይስ ሰራተኛ?” የሚል ጥያቄን የሚያጭሩ ናቸው።
 
ለዝርክርክ ወንዶች እንደ መድኃኒት የምትታዘዘው ሴት፣ ስትገባ አያያዟ የሚታወቅበት አይመስልም መበዳደሉ ለጉድ ነው።
 
በርግጥ “ለአንድ ብርቱ ሁለት መድሃኒቱ” ነው። የሴቶችን የማደራጀት እና የማዘጋጀት አቅምና ችሎታ ማጣጣልም አይቻልም። (ሆኖም ያ ችሎታቸው በተፈጥሮ ብቻ የሆነ ነው ብዬ አላስብም። የኑሮ ጣጣ እና ማኅበራዊ ሁኔታችን የጫነባቸው ይመስለኛል። አብዛኞቻችን፥ ከልሂቅ እስከ ደቂቅ በሴቶች ትከሻ ላይ ነው ቆመን የምንሄደው። አሁን አሁን የሰለጠኑ አባቶች እየመጡ ነው እንጂ፥ ለልጅ የሽንት ጨርቅ መቀየር አንስቶ ምግቡን እስከማሰናዳት ድረስ የእናቶች ድርሻ መሆኑን እናውቃለን። እናቶቻችንና እህቶቻችን ካልሲዎቻችንን ሳይቀር አጥበውልን፣ ልብሶቻችንን ፈትገው ቦታ ቦታ አድርገውልን ነው ያሳደጉን። እኛ ቀና ብለን አምረን እንድንጓዝ፥ እነሱ ጎንበስ ብለው ኖረዋል። አመስግነናቸው አናባራም!!)
 
ከኑሮ ጫና የተነሳ የሚያድርብን የማግባት ሀሳብ ቤቱን ቤት ያደርገዋል? ለልጃችን “እናትህን ያገባኋት ኑሮ ከብዶኝ እንድታስተካክልልኝ፣ ቤቱን መላ መላ እንድትለው ነው።” የማለት አቅም ይኖረናል? ልጆቻችንን ጊዜያቸው ደርሶ ስንድር፥ የተወቀጠ ሸሚዙን እንድትተኩስ የታሰበችበት ቤት እንድትገባ እንፈቅዳለን? የዘመመ አጥሬን ያቃናልኛል ብላ የትዳር ጓደኛ የምትፈልግ ሴት ብትኖርስ ሳይጎረብጥ ይዋጥልናል?
 
ይኽን ይኽን ሳስብ፥ ወዳጃችን ጋዜጠኛ እና ደራሲ Tewodros Teklearegay “የእኔ ሳሎን!” ብሎ በራሱ አንደበት ጭምር “ግራ የሚያጋባውን” ያለውን እጅግ የተዝረከረከ ሳሎኑን አስጎብኝቶን ነበር። በወቅቱ ስድብም ጭምር ለመቀበል ዝግጁነቱን ገልጾ ስለነበር፥ እኔም ፈቃዱን ተገን አድርጌ የበኩሌን ተንፍሼ ነበር። የማከብረው ወዳጄ እና የማደንቀው ባለሞያ ነውና አስተያየቴ ፎቶው የጫረው ነው እንጂ ሌላ አልነበረም። የሚያዝናኑ አስተያየቶችም ጭምር ሰፍረው ነበርና፣ ዝርዝሩን ለመዝናኛ ለመመልከት እነሆ ማስፈንጠሪያው። በዚያው ወዳጁ ሆናችሁ ቤቱን ተቀላቀሉ።
 
የእኔን ትኩረት የሳበው ግን ከአስተያየቶቹ መካከል በርከት ያለው ጎራ ውስጥ የሚመደበው ከላይ ያነሳሁት የ“ለምን አታገባም?” ዓይነት መሆኑ ነው። የተጀመረውም “ርዕሱን ሚስት የሻትን (ተኪላ ሳንል) ለት ቢባል ቴዲ” ከሚል ፈገግታ አጫሪ አስተያየት ነው።
 
“ሳሎንህ የሚስት ያለህ እያለ ይመስላል”
 
“You need to have a decent Habesha woman!”
 
“የምታገባህ ፈረደባት። ይብላኝ ለእሷ”
 
“አግባ ግድ የለህም”
 
“ቺኳ የታለች?”
 
“አይ የሠው ነገር እኔ የምመክርህ አግባ ብዬ ነው”
 
“አግባ አግባ”
 
“…ቶሎ ብለህ አግባ ግን ያው ከከተማ ፅዳትና ውበት ቢሮ እንደሚሆን ላንተ አይመከርም”
 
“ቴዲ ይሄ ሁሉ የሆነው አነተ ያዝረከረከውን ወጣ ስተል የምትሰበስብልህ በለማዘጋጀትህ ነው…”
 
“….ከትዳር በፊትና በሆላ ብለህ ደሞ ትዳር ስትይዝ የቤትህን ሁኔታ ብታሳየን ደስ ይለኛል።”
 
“የባለትዳር ቤት አይመስልም”
 
“አለማግባትህን ወደድኩት”
 
“ሴትዮዋ ብትኖር እንዲህ አይሆንም ነበር፤ አስብበት።”
 
“ምንድን ነው መዝረክረክ? አንዷን አስገባ እንጂ…”
 
“…አየህ ሚስት እንኳን የለህም…”
 
“ሚስትህስ የለችም ወይስ….”
“ሚስት የለህም ማለት ነው?” ብሎ የጠየቀና፥ ማርከሻውን “የእሷ የሆነ ነገር ስላልጻፍክ ነው” ብሎ ያስከተለም አለ።
 
“ሚስት የቤት ሰራተኛ ነች??” ብሎ የጠየቀ እና “ለማለት የፈለገችው ብታገባ እንድትዝረከረክ እድል አትሰጥህም፤ ቆማ አንድ በአንድ ታስለቅምሀለች ለማለት ነው እንጂ እሱ ያዝረከረከውን እሷ ታስተካክላለች ለማለት አይደለም፡፡” ብሎ ያስተባበለ አዎንታዊ አስተያየት ሰጪዎችም አሉ።
 
እንዲሁም “ሚስት የለኝም ለማለት ነው በጣም ሚገርመው ኮሜንቶችህ ላይ አግባ ያሉ ብዙዎች ናቸው ለሰራተኝነት ነው ምትመጣው ወይስ ለሚስትነት? ደሞ ቤት ሲዝረከረክ ነው ሚስት ምትታወሰው” ያለ ሌላ አያዎ አስተያየትም አለ። “ሚስት የለኝም ለማለት ነው” አባባሉ ያው ሚስቶች ሚናቸው ቤት ማስተካከል እንደሆነም ጭምር ማውሳቱ ይመስላል። ቀጥሎ ደግሞ “ለሰራተኝነት ነው የምትመጣው ወይስ ለሚስትነት?” ብሎ ይጠይቃል።
 
“…በጊዜ አግብተህ ቢሆን እንዱህ አትሆንም ነበር ጓደኛዬ አሁንም አረፈደም ግን እንዲህ አዝረክርከህ እንዳትጠብቃት” ያለ አስተያየት ሰጪም አለ። ይኼም ያው አያዎ ነው።
በመሀል ቴዲም “ኧረ ጎበዝ ሰው እንዴት ተጨካክኗል? ወንዶቹስ ግድ የለም የራሳቸውን ቤት ደብቀው ይሳደቡ። ከሴቶቹ ግን እንዴት አንድ እንኳን “ልምጣና እናስተካክለው” የምትል ትጠፋለች ? ትዝብት ነው።” ብሎ እንደ ቀልድ ጽፏል።
 
እንዴት ነው ነገሩ?
 
ሚስቶቻችንን የምናገባው ለምንድን ነው? ለተዝረከረከ ቤታችንን እንዲያስተካክሉ የምናምናቸው እና እነሱን የምንጠብቅ ከሆነ፣ በሌሎች ጉዳዮቻችን ላይስ ላለማሳተፍ (to be inclusive) ምንድን ነው የሚያግደን? ማኅበረሰቡ ግማሽ በግማሽ ጎራ ለይቶ የሚበዳደልበት ጉዳይ ነውና ያሳስባል።
 
ሰላም!
 
#Ethiopia
Advertisements

የአገሬ መልክ ነው

25348510_10215547726185931_9053193133177060720_n.jpgየለበስሽው ቀሚስ እገላሽ ላይ ነትቦ፣
የለበስሽው ሸማ፥ ልጅ ኑሮ ያሳደፉት፥ ከላይሽ ተስቦ
ወልደሽ ባሳደግሽው፣ ደም ጡት በቀለብሽው
ከመሶብ እንጀራ ባላጎደልሽበት፣ ጉያሽ በሸሸግሽው፣
በአብራክ ክፋይ እብሪት፣ ፊት ጀርባሽ ተነክሶ
ተስቦ ከመሬት የባንዲራው ጥበብ የነጠላሽ ጥለት፣ በደም ተለውሶ
ዘንግሽ ተቀንጥሶ፣ ክንድሽ በእንባ ርሶ
የማዕዘን ደንጊያሽ በቀን ጅብ ፈራርሶ…

ከሰው ፊት አዋለሽ፥ ቁጭት ኀዘን ትዕግስት ጽዋው ሞልቶ ፈስሶ
መከራ አስጨበጠሽ፥ የጊዜ ፍርድ ገንኖ፣ ኮረት አሳፍሶ
ዛሬ በልጅ ታየሽ ወጣሽ ከጎዳና
ምናል ቢያስከብርሽ መርቶት የእግርሽ ዳና?

ሁሉ እንዳገሬ ነው የነገርሽ ኩነት
ጥያሜ ግርጣትሽ፣ የጠጉርሽ ሽበት…
(ፀአዳ ገጻችን ላይ፥ ማድያትሽ ታይቷል
ልስልስ ገላችን ላይ ኩበት ገላሽ ጎልቷል
ከመጉበጥሽ እኩል ቀንተን ተራምደናል)
የቆዳሽ ሽብሽባት ጽፏል መከራውን
ኮስማና ገላሽም ከትቧል ግፉን ክሱን
ማን ችሎት አንብቦ ይስጥሽ ንጹህ ፍርዱን?
ምን አንጀት ራርቶ፣ ይታደግሽ ክንዱን?

ጥያሜሽ የአገሬ፣ መልክሽ የሰፈሬ
ኀዘንሽ የአገሬ፣ ገጽሽ የመንደሬ
ያደግኩበት ቀዬ ከወንዙ ከጨፌው
ከተጎነጨሁት ከምንጩ ጨልፌው
ከሜዳ ተራራው፣ ከድፍን ኢትዮጵያ
የተቀዳው ገላሽ፥ ሁኔታው የአገሬ
አዞረው ደም ሥሬን፥ ነገርሽ ነገሬ
አገርሽ አገሬ…
መች ቦታ አለው ለሰው?

ሰርክ ይወዛወዛል፣ ከባለጊዜ እጅ፥ የመከራ አለንጋ
በንጹህ ሰው እንባ፣ በምስኪን ደም እጥበት ይታደሳል ወንበር፣ ይታደሳል አልጋ

ከአንድ አገር ሊሴስን ሲቃትት ሲያነጋ፣
ለነውሩ ግልድም በዘር ዘር አዋርዶ፣ ይበልታል ስጋ
እርስ በርስ ሊያጋድል፣ በሰውነት ዋጋ እርስ በርስ ሊያዋጋ።

/ዮሐንስ ሞላ/

ለዛ ቢስ

24993367_1704774626252452_6438544698212987869_n“ለዛ ቢስ” is found to be a synonym to HMD. Here was the detail of the new vocabulary that was introduced last year 🙂

NEW VOCABULARY TO YOUR DICTIONARY

HMD (n.)
1. an obsequious or overly deferential person; a toady.
2. unintelligible or meaningless speech or writing; nonsense; gibberish.
3. foolish or vacuous; puppet.

Example:
a) “HMDs are telling the oppressed majority of Ethiopia is at the good hands of the government that is known for its bloodiness”
b) “He was HMD enough to be a yes man whatsoever”.
c) “You are HMD to make any sense even to your girl friend.”

HMD (v.)
1. to serve somebody in a servile, degraded way; to act in a disgraceful toady way.
2. to speak unintelligibly, typically through fear or shock.
3. to held meeting at which people attempt to make contact with the dead.

Example:
a) “The prime minister HMDed to homicide innocents protesting against the barbaric government.”
b) The officers have been HMDing with the ghost of the late prime minister so as to continue his legacy of consistent and shameless tyranny.

HMD (adj.) 1. producing no result; useless.
2. ridiculously impractical or ill-advised.
3. not existing, or not actually present.

Example:
a) “An HMD attempt to calm down the protests with bullet.”
b) “He pretended to give an HMD solution.”

#Ethiopia

ከዚያስ…?

“እሺ፥ እንዴት ነው? ሁሉ ሰላም?” አልኩት አፍሪካ አሜሪካዊውን አዲስ ወዳጅ

“ማለት?” እኔ ከዝምታዬ ጋር ስደራደር፣ በሀሳብ ጭልጥ ብሎ ስለነበር ተደናግጦ ጠየቀኝ

“አይ፣ እንዲያው ሁሉ ሰላም ነው ወይ? ቤተሰብ? ኑሮ እንዴት እየወዘወዘህ ነው? ለማለት ያህል ነው።” ቀልጠፍ ብዬ በፈገግታ ታጅቤ መለስኩ። የምሸሸው ጭንቀት ስለነበረብኝ ዝምታውን አልፈለግኩትም።

“ኦህ፥ ሁሉም ሰላም። ሰላም ነው። …እሁድ የትልቁ ልጄ 29ኛ ዓመት ልደት ነበር።”

“እየቀለድክ መሆን አለበት። 29? አንተ ራስህ ከዚያ የምታልፍ አትመስልም እኮ።”

“አዎ። ሁለተኛዋ 26 ዓመቷ ነው።”

“በጣም ደስ ይላል። እጅግ በጣም ደስ የሚል ነገር ነው። ይኽኔ ከኮሌጅም ወጥተው ቦታ ቦታ ይዘውልሃላ…”

“አይ አይ! ቢሆን በምን ዕድሌ። ግን አይደለም። የቀድሞዋ ሚስቴ ዕድላቸውን መወሰን ነበረባት። ሲጥልብህ ልጆቿ ላይ ክፉ ፍርድ የምታሳልፍ እናት ጋር ያጋባሃል።”

“እንዴት ማለት? የማይሆን ርእስ ካነሳሁ ይቅርታ” ራሴን ስለቀለብላባነቴ እየወቀስኩ ጠየኩት።

“ግድየለም ኧረ። ….እናታቸው ከገንዘብ ጋር ያላት ቁርኝት እጅግ የተለየ ነበር። በእርሷ የብድር መክፈል ታሪክ የተነሳ ልጆቼ ብድር ማግኘት አይችሉም ነበርና ወደ ኮሌጅ አልሄዱም።”

“አዝናለሁ።”

“ተመስገን ነው። ይኽችኛዋን እናታቸውን ይወዷታል።”

“እንዴት? ከእሷ በኋላ አግብተሀል?”

“አዎ። ጥሩ ሰው ናት። 12 ዓመታት አብረን ቆየን።”

“ደስ ይላል። በተለይ ልጆች እንጀራ እናታቸውን ሲወዱ ማየቱም ያጽናናል።”

“በጣም። አፍሪካ አሜሪካዊት ናት እሷም። ግን ጀርመን ነው የተወለደችው። ያደገችው ደግሞ ጣልያን። ሆኖም ዓያቶቿ ከሜክሲኮ እና ስፔይን አሉ። ድብልቅልቅ ሲል ሆደ ሰፊነት ይጨምራል መሰለኝ።”

“ኦህ ደስ ይላል።”

“በጣም። ይገርምሀል፥ እኔ ቤተሰብ ውስጥ ስብጥሩ የተለየ ነው። አሜሪካ፣ አፍሪካ፣ ኢስካሞ፣ ፣ ብራዚል፣ ፣ ጀርመን፣ ኢትዮጵያ፣ ማሊ… የተባበሩት መንግስታት በለው” ብሎኝ አብረን ሳቅን።

“ኢትዮጵያዊም ቤተሰብ ካለህ እኔም ዘመድህ ነኝ ማለት ነው” አልኩት እንደጨዋታ።

“እንዴታ፥ የአጎቴ ልጅ ኢትዮጵያዊት በጉዲፈቻ ያሳድጋል።”

“አሃ…ደስ ይላል።”

“በጣም። ዓለም ላይ ካለው ሰላም የተሻለ እኛ ቤተሰብ ውስጥ ሰላም እንዲኖር እንሞክራለን።”

“ጥሩ አድርጋችኋል። ሰዉ ሰው ለመበደል ምክንያት ሲፈልግ ነው የሚመሽ የሚነጋለት።”

“አዎ። ሁሉም ጋ የዘረኝነት እና ሌላውን የመናቅ መንፈስ አለ። ሰው ለምን እንደዚህ እንደሚያደርግ አላውቅም። እናንተ ጋ አንድ ነው ብሄራችሁ?” አለኝ።

“ኧረ ብዙ ነን። 80 ምናምን ነን።” አልኩት። ምናምኗ ሁሌም ታስቀኛለች።

“ሰዉ ስለብሔሩ ብዙም ግድ አልነበረውም። ግፉም በጅምላ ነበር። አሁን ያለው መንግስት የዘውግ ፖለቲካ ስርዓት ነው የሚከተለው። በዚያ የተነሳ መታወቂያ ካርድ ላይ ሳይቀር ከመጻፍ ይጀምራል። በየቦታውም ሰዎች እርስበርሳቸው እንዲጋጩ በማድረግ ለራሳቸው እድሜ ይፈልጋሉ። እኛም ሞኝ ሆነን አጀንዳቸውን እንቀበላቸዋለን።” ብዬ ቀጠልኩ።

“ያው እንደሁሉም አፍሪካ መንግስታት ነው። ያሳዝናል።”

“በጣም”

“ይገርምሃል ባለቤቴ ከሜክሲኮም ትዛመዳለች ብዬህ የለ። እሷ ያለችው ሰሜኑ ክልል ላይ ነው። እዚያ የሀብታም እና የድሀ ስም በሚል ከባድ የሆነ የዘረኝነት ስሜት አለ። ሰዎች ስማቸው የድሀ ስለተባለ ብቻ ለጋብቻ እስከመከልከል ይደርሳሉ።”

“እየቀለድክ መሆን አለበት።”

“እንደዚያ ነው። እኔም በጣም ገርሞኝ ነበር። በጣም ይገርማል።”

“እንዴ በጣም እንጂ። ስም ሊቀየርም ይችላል እኮ። ቢያንስ ደግሞ አዲስ ለሚወለዱት ልጆች የሀብታም የተባለውን ስም በመስጠት ትውልድን ማቅናትም ይቻላል።” አልኩኝ።

“አዪ። እሱንማ አንተ ነህ የምታስበው። ትውልድ ስለማቅናት ቢያስቡ ቀድሞስ በስም ይጣሉ ነበር?”

“እሱስ ልክ ነህ።”

“ደግሞ አለልህ። ፊሊፒን ውስጥ በቁመታቸው ነው ጥቃት የሚፈጽሙት። አጭር ከሆንክ አለቀልህ። ትገለላለህ። ስራ ማግኘት አትችልም፣ ለጋብቻ አይፈቀድልህም፣ ብዙ ነው በደሉ።”

“ኧረ ሰውዬው እየቀለድከኝ ነው የሚሆነው።”

“እውነቴን ነው። ፈላልገህ ልታነብም ትችላለህ። ለማመን የሚከብድ ነው። ግን ያው እንደዚያው ነው። ሰዎች እርስ በርስ ለመበዳደል ሰበብ ነው የሚፈልጉት። በጾታ ለመበዳደል አላመች ሲል፣ በሀይማኖት፣ እሱ ሲያቅት በቆዳ፣ እሱም እምቢ ሲል በቁመትና በስም ሁሉ መበዳደል አለ።”

“በጣም የሚገርም ነገር ነው። ውስብስቦች ነን።”

“በጣም። እኔ በዚህ እድሜዬ የደረስኩበት ነገር ሁሉም ነገር ዝም ብሎ ተራ ሩጫ እንደሆነ ነው። የእኔ ወንድም ልንገርህ አይደል? ዝም ብለህ ኑር። ሕይወት ያሉህን መልካም ነገሮች ለማጣጣምም አጭር ናት። በፍጹም ሌላን ሰው ስለመናቅ አታስብ።” ብሎ ሌላ የሀሳብ መስኮት ከፈተልኝ።

የእሱን ወሬ እና ምክር ይዤ ያለንበትን ሁኔታ ማውጣት ማውረድ ጀመርኩ። ግን ለምን እንደዚህ እንሆናለን? ያሉንን መልካም ነገሮች እንዳንቋደስ ማን አዚም አደረገብን?

እሺ ከዚያ በኋላስ?

Adwa_Menelik

ንጉሠ ነገሥት ምኒልክ በ፲፱፻ ዓ/ም የዠመራቸው በሽታ እየጸና ሔዶ በመጨረሻ ሰውነታቸው ዝሎ፣ አንደበታቸው ተዘግቶ እንደቆየ በታኅሣሥ ፫ ቀን ፲፱፻፮ ዓ/ም ከዚህ ዓለም በሞት ተለዩ። የሸዋ ንጉሥ (፲፰፻፶፯-፲፰፻፹፩) በኋላም፣ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት (፲፰፻፹፪-፲፱፻፮) በነበሩበት ዘመን ሁሉ ክፉውን በክፉ ሳይሆን፣ ክፉውን በደግነት እየመለሱ ጥፋትን ሁሉ በትዕግሥት እያሸነፉ፣ አገር የሚሰፋበትን ልማት የሚዳብርበትን፣ ሕዝብ ዕረፍትና ሰላም የሚያገኝበትን ከማሰብና ከመፈጸም አልተቆጠቡም። የአውሮፓን ኃያል መንግሥት በጦር ሜዳ በማሸነፍ ኢትዮጵያን በዓለም እንድትደነቅ አድርገዋል።

የዳግማዊ አፄ ምኒልክን ዜና ዕረፍት በወቅቱ ለመደበቅ ቢሞከርም ወሬው ካንዱ ወደሌላው እየተላለፈ ነገሩን የተረዳው ሁሉ፣ «እምዬ ጌታዬ፣ እምዬ አባቴ» እያለ በየቤቱ ያለቅስ ነበር። ከአልቃሾቹ አንዱ፣

ፈረስ በቅሎ ስጠኝ ብዬ አለምንህም
አምና ነበር እንጂ ዘንድሮ የለህም፤

አለ ይባላል። በንጉሠ ነገሥቱም ሞት ዋናዎቹ ሐዘንተኞች ባለቤታቸው እቴጌ ጣይቱ፣ ልጃቸው ወይዘሮ ዘውዲቱና ብዙ መኳንንት አሉ። በልቅሶውም ጊዜ እቴጌ ጣይቱ፣

ነጋሪት ማስመታት፣ እምቢልታ ማስነፋት ነበረ ሥራችን፣
ሰው መሆን አይቀርም ደረሰ ተራችን›› ብለው ገጠሙ ይባላል።

ከልጅ ኢያሱ ቀጥለው ንግሥተ ነገሥታት ዘውዲቱ ወለቱ ለምኒልክ ተብለው የነገሡት ልጃቸው ወይዘሮ ዘውዲቱ የሚከተለውን ሙሾ አወረዱ።

እልፍ ነፍጥ በኋላው፣ እልፍ ነፍጥ በፊት፣ ባለወርቅ መጣብር አያሌው ፈረስ፣
ይመስለኝ ነበረ ይኼ የማይፈርስ።
ሠላሳ ሦስት ዘመን የበላንበቱ የጠጣንበቱ፣
የትሣሥ ባታ ለት ተፈታ ወይ ቤቱ።
ብትታመም ልጅህ እጅግ ጨነቀኝ፣ ብትሞትስ አልሞትም እኔ ብልጥ ነኝ።
ወልደውኛል እንጂ እኔ አልወለድሁዎ፣ አንዠቴን ተብትበው ምነው መሔድዎ።
አሳዳጊ አላንተ አላውቅም እናት፣ ምነዋ ሞግዚቴ እንዲህ ያል ክዳት።
ቀድሞ የምናየው የለመድነው ቀርቶ፣ እንግዳ ሞት አየሁ ካባቴ ቤት ገብቶ።
እጅግ አዝኛለሁ አላቅሽኝ አገሬ፣ የሁሉ አባት ሞቶ ተጐዳችሁ ዛሬ።
ትንሽ ትልቅ አይል ለሁሉ መስጠት፣ ከጧት እስከ ማታ ያለመሰልቸት።
ድርቅ ሆኗል አሉ ዘንድሮ አገራችሁ፣ ዝናሙ ሲጠፋ ምነው ዝም አላችሁ።
አሻግሬ ሳየው እንዲያ በሰው ላይ
መከራም እንደሰው ይለመዳል ወይ።

/አቶ ተክለጻድቅ መኩርያ፥ «ዐፄ ምኒልክና የኢትዮጵያ አንድነት» ውክፔዲያ ላይ እንደተጠቀሰው።/

እንዴት እንዴት ነው የተጨካከንነው ግን?!

የሰማኒያ ዓመት እናት በሁለት ልጆቻቸው የበደልም በደል ተፈጽሞባቸው ከሞቀ ቤታቸው ቤት አልባ ሆነው የትም ተጥለው፥ በአዋቂ ሰው እርጋታ እና ብስለት ውስጥ ሆነው “የእርቅ ማዕድ” ላይ የሰጡትን ቃለ መጠይቅ አድምጬ የምገባበት ጠፋኝ። በርግጥ ከጸሐይ በታች አዲስ ነገር የለምና እንዲህ ያለ ጉድ ተከስቶ ያውቃል። አባቱ ሞቶ እስኪወርስ ድረስ መጠበቅ አቅቶት በመጥረቢያ የገደለ ትቢያ ታሪክም ተሰምቶ ያውቃል።

ትንቢትም ተነግሯል። “…ዳሩ ግን፦ መካኖችና ያልወለዱ ማኅፀኖች ያላጠቡ ጡቶችም ብፁዓን ናቸው የሚሉበት ጊዜ እነሆ ይመጣልና ለራሳችሁና ለልጆቻችሁ አልቅሱ።” ~ የሉቃስ ወንጌል 23፥ 29

ሰው ከየትም የማያውቃቸውን አረጋውያን ለመርዳት በሚጥርበት አገር/ዓለም ውስጥ፥ እንዲህ ደግሞ የገዛ ወላጅ እናቱን ለመበደል የማይራራ ልብ ያለው ሰውም አለ። ስንት ዓመት ሊኖር? ነገ እንዴት አይፈራም? እንዴት ሰው ምን ይለኛል አይባልም? ገንዘብ እንዲህ ተወዶ ምን ቋሚ ነገር ሊገዛበት ነው? እናት ተካደች፣ ብሩ ተገኘ፣ ያሰቡት ተሳካ፣…እሺ ከዚያስ??

ይሁዳ ኢየሱስ ክርቶስን በሰላሳ ብር እንደሸጠው እንዲሁ፣ ወላጅ እናቱን ስለገንዘብ የመካድ እና የመለወጥ አቅም ያለው ሰው ከመኖሩ እኩል፣ የሰማው እንኳን የሚርድበትን እና መፈጠሩን እስኪጠላና ነገውን እስኪፈራ ድረስ የሚያማርርበትን ጉዳይ ፈጽመው፣ እንደ ሰው ቆሞ መሄድ እንዴት እንደማይከብዳቸው፣ እንቅልፍ እንዴት እንደሚወስዳቸው ሲታሰብ ይደንቃል።

ነገሩ በአጭሩ እንዲህ ነው፤ ባስታወስኩት መልኩ በራሴው መንገድ ገልጬ እንጂ ንግግሮቹ ቃል በቃል አይደሉም። (ሙሉውን ለመስማት ግን እነሆ ማስፈንጠሪያው: https://www.youtube.com/watch?v=8TJxKbUFYw0)

ከእርሳቸው ጋር ተጠግታ የምትኖር ልጃቸው “እማዬ፥ ከእንግዲህ ደክመሻልና በስተርጅና ከምትንከራተቺ፣ ውክልና ስጪኝ እና እድሩንም፣ ውሀውንም፣ መብራቱንም እኔ እከፍልልሻለሁ።” ትላቸዋለች። እሺ ብለው ይፈርማሉ።

ሆኖም እሷ ያስፈረመቻቸው ወረቀት “የተበደርኳትን 300 ሺህ ብር በሁለት ወር ውስጥ እከፍላለሁ። ካልሆነ፥ ከዚህን ያህል ወለድ እና፣ ከዚህን ያህል መቀጫ ጋ ንብረቴን ሸጬ እከፍላለሁ።” ነበር የሚለው።

ከሁለት ወር በኋላ መጥሪያ መጥቶላቸው ፍርድ ቤት ይቆማሉ።

“አላውቃትም። አረብ አገር ሰርቼ ያመጣሁትን ብር ነው የወሰደችብኝ።” ትላለች።

ጠበቃውም ጉቦ የበላ መሆኑ ነው መሰለኝ ያዋክበኛል አሉ። ሴትዮዋ በድንጋጤ ልሞት አሉ። ሁኔታቸውን ዳኛው ተመልክቶ፣ እንዲረጋጉም ጭምር ሳይሆን አይቀርም ለሌላ ቀን ቀጠረን አሉ። ‘ደግሞ መልካችን አንድ ነው፣ አላውቃትም ማለቷ ዳኛውንም አስደንግጦታል’ ይላሉ።

“እናቴ አይደለችም ብለሽ ማዪ” ተብሎ ወንጌል ቀርቦላት፣ ክዳኝ ማለች። እንግዲህስ ምን ቀረኝ አልኩ። በቁሜ ሽንቴ አመለጠኝ፣ አንዴ ልናገር ክቡር ፍርድ ቤት ብዬ እጄን አነሳሁ፥ እንግዲህ የዘጠኝ ወር ቤቷን፣ የሶስት ዓመት ጥገቷን ከካደች፣ ብሩ ይከፈላት” አልኩ። ዳኛው “ከየት አምጥተው ይከፍላሉ?” ሲል፥ “ቤቱ ተሽጦ ይከፈል። እኔ ለእነሱው ነው እንጂ መሽቶብኛል። ከእንግዲህ ወይ ስንዝር ወይ ክንድ ነው ቢያስፈልገኝ። ፀሐይ ጠልቃብኛለች መሽቶብኛል።” ይላሉ። እንዲህ እንደማወራው አይደለም።

ቤቱ ተሽጦ ወደ ስድስት መቶ ሺህ ብር ይሰጣታል። አራጅ እንዳይወጣበት በማለት፣ የገዛችው ሴትዮዋ ናት ቀድማ ብሩን የምትሰጥላቸው። እግዜር መጽናኛውንም እሷን አመጣላቸው። እንደእሷም ዓይነት ደግነት እዚያው ሲሰማ ደግሞ በመካከሉ ያጽናናል።

እኔ ቤት ይቆዩ ብትል፣ “በህጉ ሻጭ እዚያው መሆን አይችሉም ተብሎ በሁለት ሺህ ብር ተከራየችልኝና ሌላ ቦታ አስቀመጠችኝ። እሷም ትሰለቻለች። እስከመቼ በምን እዳዋ ትከፍላለች?” አሉና ያው ጊዜው ሲደርስ ከዚያም ወጡ።

ብሩን የወሰደችው ሴት ድጋሚ መጥታ የጠበቃ አበል ብላ ሌላ ሀምሳ ሺህ ብር ወሰደች። እንደገና መጥታ ”እዚህ ቤት ውስጥ የሰራኋቸው ክፍሎች አሉ” ነገር ብላ መጣች አሉ። ገንዘብ አፍቅሮ ማፈር የለ። “ገንዘብን መውደድ የክፋት ሁሉ ሥር ነውና…” ~ 1ኛ ወደ ጢሞቴዎስ 6፥10

በመጣች ጊዜ “ሞት እምቢ ብላ ነው የምትጠራኝ አሉ።” የዚህ ግርግር ሲያባራ፣ ለእርሷ ያለችው ብር ሁሉ ተሰጥቷት አንድ ነጥብ ሁለት ሚሊዮን ብር ይቀራል። ታላቋ ደህና ሰው ሆና ቀርባ (እንዲያም ሆኖ ሳትሻል አትቀርም መሰለኝ) ኮንዶሚነም ቤት ገዝታ፣ ተከራይቶ እንዲህ ሆኖ ትጦሪበታለሽ አለችኝ አሉ።

(ቤቱን የገዙት ሴት “ድጋሚ ስህተት እንዳይሰሩ ብሩ አሁን በእርስዎ ስም ይቀመጥ። የሚፈልጉት ብር በሚኖር ጊዜ በመኪና ራሴው አድርሼ እመልስዎታለሁ። ግድ የሎትም።” ብላቸው ነበር። ግን ያው የእናት አንጀት አሸንፏቸው ልጃቸውን አመኗትና ነው።)

“ከህዳር 24 በኋላ ሄደሽ ኪራዩን ትቀበያለሽ አለችኝ። መልሳ ደግሞ ምንም ነገር የለሽም ብላኝ ቃሏን ታጥፋለች። እኔ መቁረቢያ ጨርቅ ጣዪብኝ። የቁም ተስካሬን ላውጣ ጸበል ጸዲቅ ላድርግ ብቻ ነው ያልኳት። ጭራሽ መቄዶንያ ግቢ አለችኝ። ይኽን ስናገር ያሳፍረኛል። በጣም ያሳፍረኛል። ግን ምን ላድርግ አሁን ከአቅሜ በላይ ሆኖብኝ ነው።” ያለቅሳሉ።

የእኔ እናት 😥

እኔ አፍ አፏን ያልኩበት እና፣ ከእናቴ ጋ ተጯጩኼ የማወራበት ጊዜ ሁሉ ፍም ላይ እንደቆመ ሰው ይለበልበኛል፣ እንዲህም ዓይነት አቅም ያለው ሰው አለ።

ስንቱ ሰው እናቱን ልንከባከብ ብሎ ፈልጎ በሕይወት አጥቷት በጸጸት እና ቁጭት ዝንታለም ያነባል፣ ለእናቱ “ሞት እምቢ” የሚል ስም ማውጣት የሚችል ሰው አለ። የሚገርመው ነገር ደግሞ እሷም ልጆች አሏት። እንዴት ነገን አላሰበችውም? እንዴት እንዴት ከፍተናል አቦ!? እሺ ከዚያስ??

መቼም ዕድሜ ይኑር እንጂ እግዚአብሔር ፍርዱ በምድር ነው። በገዛ ልጆቻቸው ክህደት ቢፈጸምባቸውም፣ የሚናፍቁትንና ቀሪ ጊዜያቸውን ማሳለፍ የሚፈልጉትን የንስሀ ሕይወት አግኝተው በእግዚአብሔር ዘንድ ተቀባይነት እንዳገኙ ሳይሰማቸው አልቀረም።

ገድለ ከርዳዳ ጸጉር

a00fde8d73d49f12969eafa7d59851efበአገሬ፥ ጸጉር እንዲህ ዝም ብሎ በአምስት ጣት በጠር በጠር ተደርጎ የሚተው ነገር አይደለም። የጥቁር ሰው ከርዳዳ ፀጉር ደንብ ይኽ አይደለም። ወግ አለው። ስርዓት እና አያያዝ አለው። ከጉፍርናው እስከ ጉንጉንናው ድረስ (ከጉርምስናው እስከ ሽምግልናው እንዲሉ) ተዘፍኖ፣ ተገጥሞለት ነው። በስሌት እና በምክንያት ነው እንጂ እንዲሁ አማራጭ ስላጡ የሚተዉት አይደለም።
 
“ጫካ ነው ጸጉሯ ሽጉጥ ያስደብቃል” ተብሎ ይፎከርለታል።
 
“ራሷን ሹሩባ ተሰርታ ስትመጣ” ይዘፈንለታል። እንደእኔ እና እንደ ሽመልስ የደረሰበት ያውቀዋል ሹሩባ አይቶ ሳይታመሙ የመሞትን ነገር። (ሽመልስዬ አራርሶዬ ❤ ሲናፍቀኝ እኮ!)
 
“ሀር ነው” ይባልለታል። ሀር አይቶ የማያውቅ ሁሉ ያማረ የተዘናፈለ ጸጉር ሲያይ ሀር ነው ይላል።
 
በሻሽ ቢጠፈነግም “ሀር አይደለም ወይ፣ ሻሹ በላይሽ” ተዘፍኖለት ነው።
 
“ፀጉሯ ወርዶ ወርዶ ይጠቀለላል እንደዘንዶ” ተብሎ ከበሮ ይደበደብለታል፣ እጅ ይጣፋለታል።
 
ዝናው ብዙ ነው።
 
እንጂ እንዲሁ በብላሽ ሳብ ሳብ ተደርጎ የሚተው አይደለም። ያ ሉሃጫ ፀጉር ወግ ነው። አማራጭ የሌለው ሰው በአንድ ዓይነት ስታይል በመኖር ብቻ ሌላውን የማጣጣል አቅም ያገኛል።
 
ሲደላ ቅቤ በሀደስ ተለውሶ፣ ወይ ደግሞ እንዲሁ ራቁቱን ይቀባል። (ቅዳሜ ቅዳሜ ሴቶቹ ተሰጥተው ቅቤ ሲቀቡ ደስ ሲል። “እንዲያቀልጠው ነው፣ እንዲሰርግ” ብለው የጋለ ጸሐይ ላይ ስቲም ይገባሉ። ወይባ ጢስ በነጻ፥ right from the source መሆኑ ነው። ቡናው ውጪ ይፈላል። ግልፈል በቆሎ ይፈነዳል። ፍርፍሩም ምኑም አይቀርም። ዘለን ዘለን ሲደክመን አብሮ ማሻመድ ነው። ተቀብጠውት ካደሩም ሽታው ደስ አይልም። ግን ከጠቀማቸው ምን ቤት ነን?
 
እግር ጥሎ “ለጸጉሬ ውሃ አፍስልኝ” ካሉ ነው ጉድ የሚፈላው። ዶሮ እንኳን እንደ ቅቤ ጸጉር ያን ያህል ተደጋግሞ አይታጠብም። ጆግ የተሸከሙበት ክንድ ይገነጠላል። ተጣጥበው፣ ደርቆ ሲታዩ ግን እምጷዬ ነው። ፊታቸው ቅዳሜን ይመስላል። ልምልም ይላል። ጥያሜያቸው ያንጸባርቃል። እዩኝ እዩኝ ይላል።
 
ቅቤውም እንዲሁ ተሞሽልቆ አይደለም የሚቀባው። ለጸጉር የሚሆነው ለጋው ተፈልጎ ነው። “ኧከሊት ቤት ሂዱ” ይባላል። አጓት አጓት የሚለውን፣ በቆረሲማ የታጠነውን ቅቤ ነው የሚቀቡት። ከተማ በቫኒላ ይለውሱት ነበር። ሲገኝ በሀደስ ነው። ብቻ ሲቀቡት በመነጋው ደስ ይላል። በታክሲ ሲጓዙ እንኳን ያልተለቃለቁት ቅቤ ከላቡ እና የጫማ ሽታው ጋር ተቀይጦ የድርሻውን ያዋጣል።
 
እግሩ ጫማው ውስጥ የሞተበት፣ እንደ ሰው አካል የረሳው ጎረምሳ፣ ልጇን ስታበላ ረፍዶባት ለጉሊት የምትሯሯጠውን ሴት ጸጉርሽ ሸተተ ሊልም ይችላል። ቂጡን የጣለ ፎከቲያም፣ ታጥቦ የሚያውቅ የማይመስል የታክሲ ረዳት ሳይቀር ልጅ አዝላ ልትገባ ያለችን ምስኪን “እናቱ ቅቤ ከተቀባሽ ውረጂ” ሲል ተጣልቼ አውቃለሁ። (በርግጥ አልተቀባችም ነበር። ግን ቢሆንስ ከዚያ ሁሉ ጥንባት ብሶ ነው?)
 
የሴቶች የጸጉር ወሬም እንደ ትልቅ አጀንዳ ይናፍቃል። በተለይ አርብ አርብ ይደራል። ድሮ፣ ለእነ ኦሊቬራ “ፓፓ” ሳይባልላቸው፣ በሞተር ስትሄድ ሳይከተሏት በፊት፣ ዜኒት ቅባት ሲገዙ ማበጠሪያ ይመረቅ በነበረበት ዘበን፥ የቢሮ ሴቶች ፀጉራቸውን በቪጎዲን ተጠቅልለው ጸሐይ ላይ ቅዳሜ ወይ/እና እሁድ ቁጭ ብለው ኑሮውንም፣ ገጠመኙንም ሀሜቱንም ሲከኩ ጸጉራቸው ይተኮስላቸውና ለሰኞ ቢሮ ይደርስ ነበር። የሜሪ አርምዴ የሹኪያ ተኩስስ የስንቱን ኮረዳ ዐይነ ጥላ ገፎልናል። እናቶችማ ተማረው ሹካ መግዛት አቆሙ።
 
ከርዳዳ ጸጉር፥ ቁጥርጥር (ይቅጠን ይወፍር ተብሎ) ልስራህ ይባላል። ሹሩባም የራሱ ነው። ሹሪባው ደግሞ ዐይነቱ ብዛቱ፥ ከአንድ እስከ አስር እዮሽ እንደ ችኮላ እና እንደ ፊት ቅርጽ ሁኔታ፣ የዶሮ ቂጥ፣ ዶሮ ሥራ፣ ተማሪ ሥራ፣ የማታ ተማሪ ሥራ፣ አምፖሎ፣ ቅቤ ቀቡኝ፣ ዚግዛግ፣ መረብ ሥራ ተብሎ በያይነቱ ነው። ሹሩቤ የሚባል መጠጫ ሁሉ ነበር። የልብ አድርስ ሳይሆን አይቀርም።
 
ፍሪዝ፥ ጂጂ ስታይል (ምቹን ካልፈሩ በተልባም ቢሆን። ወይ ደግሞ ቫዝሊን ተቀብቶ በሳሙና ሲታጠቡት ፍርፍር ይላል።)፣ ፍሽን፣ አልባሶ፣ ጅራፍ ሥራ፣ ጎፈሬ፣ ኧረ ምኑ ቅጡ። እሱም እየተሞከረ፣ በመስታወት እየታየ… ቆይ ሌላ ተብሎ ስታይል እየተቀየረ ነው። የየባህሉ፣ የየገጠሩም ለጉድ ነው። እንጂ ከርዳዳ ፀጉር እንዲሁ ዝም ብሎ ተዘናፍሎ የሚተው ብቻ አይደለም። መልክና ስርዓት፣ ወግና ጠባይ አለው። ሲፈልግ ደግሞ በካውያ ይለሰልሳል። ለስላሳን ጸጉር ግን እንዴት ያከረድዱታል?
 
ሲበጠር ራሱ የሆነ ኦርጋዝሚክ ስሜት ሳይኖረው አይቀርም። “እስስ…” ይላሉ። ሃሃሃ… ማበጠሪያው ይኾናል። እሱን እያሳመሩ ደግሞ ፍተላ ነው።
 
“ኧረ ፀጉሬ ተሰባበረ”
“የለም እኮ አልቋል። ታያለሽ የሚረግፈውን?”
“መንታ ሆነብኝና ቆረጥኩት” (ስለመንታ ጸጉር ተማርኩ)
“እማዬን ፈርቻት ነው እንጂ በደንብ ብቆረጠው ደስ ይለኛል።”
“በዊግ ብትሰሪው ይበዛልሻል።”
“እስኪ ሙች በይ? ወይኔ፥ እኔ እኮ ሂዩማን ሄር ነው ነበር የምለው።”
“ጥቁረቱ ራሱ ሀር አይደል እንዴ የእሷ ጸጉር?”
“ምንድን ነው የምትቀቢው በናትሽ?”
“ቅቤ… ቅባት አልስማማ ሲለኝ ቅቤ ነው የመለሰልኝ።”
“እኔም ብቀባ ደስ ይለኝ ነበር። ባለቤቴ አይወድም እንጂ አምሮኛል እንደውም።“
 
በስንት ልፋት ተሰርታ ያዘኝ ብላ የምትፈታዋም ትሰማለች። ደግሞ ይዟት ጊዜ አጥታ፣ ወይም ማጌጡ አምሯት ችላ ትታው ደምስሯ ተወጣጥሮ ፊቷ የዞረባትም ትታያለች።
 
“ኮኮስ ተስማምቶኛል”
“ወይኔ ጸጉርሽ ፏፏ” ይባላል። የደላው ልጅ በሚቀነጭርበት አገር ስለጸጉር መፋፋት ለማውራት ጊዜ አያጣም። ድንቡሽቡሽ ጸጉር ታየኝ።
 
እንቁላል፣ አቮካዶና ሙዝ ሲቀቡ አይቶ ምራቅ እየዋጠ “ምነው ጸጉሯን ባረገኝ” ያለ ጥበብ የጠራችው ፈላም አይጠፋም። ሃሃሃ…
 
ከርዳዳ ጸጉር ቢቆረጥም ያምርበታል።
 
“ሁልጊዜ ጎፈሬ ተከርክሞ ኑሮ፥
መቀሱን ላኩልኝ ቁርጥ ነው ዘንድሮ።” ብሎም የለ ዘፋኙ?
 
ይኼ ከከርዳዳ ጸጉር ወግ ማዕረግ በጥቂቱ ነው። ቁንድድ ቢሉት፣ ሽቦ ቢሉት፥ ለስታይል አንደኛ ነው። ሽቦ ነው እንጂ በፒንሳ ተወጥሮ የሚጠቀለለው፣ የትኛው ቃጫ ነው? 🙂
 
ማነው ለሉሃጫ ጸጉር ከ“እጆቼን ጸጉርሽ ላይ ሳንሸረሽር” ከማለት ያለፈ ነገር የተቀኘ? 😉
 
ሰላም!

…ዝናሽ ለምን ተሰደደች?

“እንደምን ነሽ ሸገር
የእነ ሮቤል ኪሮስ፣ የኮካዎች አገር”

ካለነገር አይደለም ሮቤልን (aka the whale) ጠቅሼ ነገሬን መጀመሬ። ስለስፖርት እና ስለዓለም አቀፍ ውድድሮች ውክልና ሲወራ፥ ያለውን የተበላሸ አሰራር መልክ በሱ ልክ ለዓለም ያሳየ የለምና ነው። ያው ኮካ ኮካ ነው። ድራሹ ይጥፋ!

ሰበቤ ደግሞ ፈረንሳይ ውስጥ በምትኖርበት አፓርትመንት ውስጥ በኤርትራዊ ወጣት በትራስ ታፍና፣ በተሸለመችው ዋንጫ ጭንቅላቷን ተመትታ የሞተችው የ27 ዓመቷ ኢትዮጵያዊት ዝናሽ ገዝሙ ናት። ሞቷ/አሟሟቷ እጅግ በጣም ያንገበግባል። 😥 ነፍሷን ይማረው! ለቤተሰቦቿም መጽናናት ይኹን!

ግን ለምን ተሰደደች?? እሷ ብቻ ሳትሆንም ብዙ አትሌቶች ለምን ተሰደዱ/ይሰደዳሉ? አሸንፈው በቴሌቪዥን እስኪታዩ ድረስስ እንዲህ ባለ ውጣ ውረድ ውስጥ እንደሚያልፉ ስንቶቻችን አስበነው እናውቃለን? አገር ውስጥም በሶ መበጥበጫ ካቅሙ ብርቅ ሆኖባቸው በታጠፈ አንጀት ልምምድ የሚያደርጉ ስንት ተስፈኛ ወጣቶች አሉ!? እንደዜጋ ቢቀር፥ መንግስት እንደ ኢንቨስትመንት ቆጥሮት፥ ከድሀው ሕዝብ የተሰበሰበውን፣ ከገደላ ገደሉ ቀፈቴ ቆንጥሬ እንዴት “ቀለብ ልስፈርላቸው” አይልም?

24129742_2033573766659094_7074890654497629838_n.jpg

 

(ሌላ ሞያ ላይ ያሉትን ዜጎች ትቼ ስለአትሌቶቹ መጠየቄ፥ ዕድሉን ካገኙ፣ የልፋታቸው ውጤት የትም ተሁኖ በንጹህ ላብ የተጠራቀመ ጠቀም ያለ ገንዘብ፣ ክብርና ዝና መሆኑ ስለሚታወቅ ነው። እንዲህ ያሉ ለሀገር ሀብትም፣ ክብርም መሆን የሚችሉ ብርቅዬዎች፥ የውጭው በር የሚከፈትላቸው የውስጡ በር እንዴት እንዴት ተዘግቶባቸው ውጭ ውጭ ቢያሳያቸው ይሆን? ብዬ ነው።)

በርግጥ እንደ ፈይሳ ሌሊሳ ያሉ ግልጽ በሆነ ፖለቲካዊ አመለካከታቸው የተነሳ የሚሰደዱ አሉ። አብዛኞቹ ግን ችሎታ እያላቸው፥ ዘመድ ስለሌላቸው ውድድሮች ላይ የመሳተፍ በሮች እየተዘጉባቸው እንደሆነ ይፋዊ በሆነ መልኩ ባይሆንም በገደምዳሜ ይሰማል። ሯጮቹ ገጽታ ላይም የሚታይበት አጋጣሚ ብዙ ነው። በተለይ ውድድሮችን አሸንፈው ለሽልማት ሲበቁ የሚጎርፈው እንባቸው ዝም ብሎ የደስታ ብቻ አይመስለኝም።

ከጀርባ የነበረው መገፋት እና ትግል፣ ልፋትና ጥረት ሁሉ ተደራርቦ ድል ማድረግ እንደ ደራሽ ወንዝ የሚፈጥረውና፣ ቁጭት የሚያባብሰው ይመስለኛል። (የመሰረትን የለንደን ኦሎምፒክ ዕንባ ያስታውሷል።) ከጥረታቸውና ልፋታቸው ጎን ለጎን ደራርቱና እልፍነሽ ቀድመው ከቤተሰቡ ባይኖሩ ኖሮ ገንዘቤ እና ጥሩነሽን የመሰሉ ብርቆች ላናውቃቸው፣ ወይም ደግሞ ተሰደው የሰው አገር ጌጦች ሆነው ልናውቃቸው… በነሱ ምትክ ደግሞ ቦርጫም ሯጮች ልናይ እንችል እንደነበር አስበነው እናውቃለን?

ግን ዝናሽ ለምን ተሰደደች??

ዝናሽ በዋናነት፥ ለመኖር እና፣ ወላጅ እናቷን ለመጦር ተስፋ ያደረገችው አትሌቲክሱን እንደነበርና፥ የአትሌቲክስ ልምምዷን ላለማቋረጥ እና፣ እሳቸውንም ለመደገፍ በሳምንት እስከ 270 ዶላር ድረስ የምታገኝበትን ሆቴል የማጽዳት ሥራ እየሰራች፣ ከሌሊቱ 11 ሰዓት እየተነሳች ሥራ ከመሄዷ ቀድማ፣ እንዲሁም ምሽት ከሥራ ስትመለስ ጧትና ማታ ልምምድ ታደርግ እንደነበርና፥ ይኽ ጥረቷ እና ጥንካሬዋም ቡድኗ ውስጥ ከነበሩ በርካታ አትሌቶች ለየት እንደሚያደርጋት ጠቅሶ ስለልዩ ጥንካሬዋ የቀድሞ አሰልጣኟ ኒኮላስ ቫላት ተናግሯል።

አትሌት ኃይሌ ገ/ሥላሴ በጀርመን ድምጽ ሬድዮ ላይ በሙስና እና የዘመድ አሰራር ዙሪያ ተጠይቆ ሲናገር “የዝምድናው፣ የሙስናው፣ የመሳሰሉት በየትም ቦታ አሉ፤ ግን ልዩ የሚያደርገው በስፖርቱ የምታየው ሙስና እና የዝምድና የመሳሰሉት ነገር ሜዳ ላይ ቁልጭ ብሎ ለሚሊዮኖች ይታያል። ያ ደግሞ ያጋልጥኻል ማለት ነው። ምንም የፖሊስ ምርመራ ሳያስፈልገው የሚጋለጥ ነገር ነው። እኔ የምጥረው ያ እንዳይኾን ነው።” ማለቱም ይታወሳል።

እንግዲህ እሱ ከውስጥ ሆኖ በዚህ ደረጃ ከገለጸው፥ በውጭ ያለነው ሰዎች ስለአትሌቶች ስደት ሲወራ፣ እንደ ዋና ምክንያት የአሰራሩ ብልሹነት ነው ብንል ልክ አይደላችሁም አንባልም ማለት ነው።

ሆኖም “ሞተች” የተባለችን ምስኪን “ለምን ተሰደደች?” ብሎ መጠየቁ፥ ሌሎች የሞያ አጋርና እኩዮቿ እንዲጠበቁ ጥሪም ጭምር ነውና፥ በእሷ ሞት የተነሳ አንድ እንኳን ተስፋ ያለው አትሌት፣ አገሩ ላይ ተለማምዶ አገሩን ወክሎ መወዳደር እየፈለገና እየቻለ፥ ባለጊዜ ካለመሆን የተነሳ ብቻ ዕድል እንዳይነፈገው ቢቻል፣ ለከርታታ ነፍሷም ጥሩ እረፍት ይሆን ይመስለኛል። መታሰቢያዋም ሁሌ ይኖራል።
.
.
ከልፋቷ ለማረፍ ላይ ታች ስትል መቀጨቷ ያሳዝናል። እግዚአብሔር ነፍሷን ይማረው። ለቤተሰቦቿም መጽናናት ይስጥ። አገዳደሏም በጣም ያሳዝናል። ገዳይዋም ተገቢውን ፍርድ እንደሚያገኝ እናምናለን። ዝናሽ በዋናነት የማራቶን ሯጭ ብትሆንም፥ በ10ሺ፣ ግማሽ ማራቶን እና ሌሎች የቤት ውስጥ ውድድሮች ፈረንሳይ ውስጥ ብዙ ጊዜ ማሸነፏ ተገልጿል።

ነፍሷ በሰላም ትረፍ!

ስለመውደቅ…

ሰፈሬ ልጅ ገና ሊወድቅ ሲያስብ፥
 
“አንተ ልጅ ዋ… ቀስ ብለህ ተጫወት…”
“ዋ ብያለሁ…”
“እሺ ኋላ እሪ ብትል ምናለች እንዳትል…”
“ትደፋና ኋላ…ዋ”
(“ውይ ተዪው አንቺ ደግሞ። ይጫወቱ እስኪ። ሸክላ ነው ልጅ ሁሉ ሲጫወት ተለይቶ ምን እንዳይሆን ነው? እሺ ከዚያስ…” የሚል ወሬ የተጠማ ድምጽ ፊቸሪን ሊገባም ይችላል።) ብዙ የማስጠንቀቂያ መዓት ይጎርፍበታል።
 
ልጁ ልጅ ከሆነና፥ አስጠንቃቂዋ እናቲቱ ከሆነች በዐይኗ እየተከታተለቸው ሲወላገድ ትወላገዳለች፣ ሲወድቅ ትወድቃለች። አይሞቀውም እንጂ፣ አያውቀውም እንጂ፣ አንቀልባ አልጣለችበትም እንጂ፣ እየሄደ መስሎታል እንጂ፥ በዐይኗ አቅፋው ነው የሚራመደው።
 
ከዚያ ተፍ ተፍ ብሎ ባፍጢሙ ይደፋላቸውና፥ አቀባብሎ እንደሚጠብቅ ሁሉ ሰፈሩ ባንድ እግሩ ይቆማል።
 
“ኡኡ…” ድብልቅልቁ ይወጣል።
የወደቀበትን አፈር መቃም ግዴታው ነው። አጉል አፈር አይንካኝ የሚል አፈሩን የተጠየፈ ካልገጠመው በቀር አፈሩን አቅምሶ ነው ብድግ ማለቱ የሚቀጥለው።
ከሩቅ ያዩና ያልደረሱበት “አፈሩን አቀመስሽው?” ይላሉ።
“እናትህ ትደፋ” (እንደእኔ ዓይነት ልጅ ሲሆን “የእርሶ እናት ትደፋ” ብሎ የሚሮጥበት አጋጣሚም ይኖራል። 🙂 )
“እኔን እናትህ/እህትህ/ወንድምህ…”
“ድፍት ያርገኝ…”
እህቱ ካለች ደግሞ ታየው ታየውና አንጀቷ ሰፍሰፍ እያለባት “ውይይ እኔን…” እያለች ሽጉጥ ታደርገዋለች። ምክርና ቁጣ የቀላቀለ ፍቅር ታዘንብለታለች። ጉልቤ ወንድም አያጣም መቼስ። “ማነው የፈነከተው?” ይላል። “ልቀቁኝ፣ አትናገሩኝ” ነው። “ኧረ ወድቆ ነው” ተብሎ በስንት ዝክርና ዝርዝር ነው እጁ የሚመለሰው። ሃሃሃ…
 
ካበጠ እዳው ገብስ ነው። ወደውስጥ እንዳይደማ እየተጸለየ በበረዶ ሲታሽ ማደር ነው።
 
እንደምንም ብሎ ደምቶለት ከሆነ ደግሞ፥
 
“ደሜ ይፍሰስ…”
“እኔ ልተርተር…”
(ኡኡ አልተረፈም። ታዪዋለሽ። እኔን እናትህ።)
“ግን እንኳን ደማ…”
“ኧረ ልክ ነሽ እንኳን ደማ። ወደ ውስጥ ፈሶ ቢሆን ኖሮስ?”
“ኧረ የሰይጣን ጆሮ ይደፈን።”
(በየመሃሉ “ባለፈው ታች ሰፈር፣ ላይ ሰፈር….” እየተባለ መሰል የመውደቅ አደጋ ታሪኮች ይወራሉ። ለመውደቅ አደጋዎች የአንበሳውን ድርሻ የሚወስደው መንግስት የሚቆፍራቸው ጉድጓዶች ውስጥ የወደቁ ሰዎችም አብረው መነሳታቸውም አይቀርምና መንግስትም ይታማል።)
“እሰይ…መድማቱ ጥሩ ነው።”
“በማን ወጥቶ ነው ቂመኛ? ደሙን ታዪዋለሽ አጠቋቆሩ”
(በከፊል ይሳቃል። በከፊል ደግሞ ነገር አሳማሪዋ ትወረፋለች።)
 
ሀኪሙም ብዙ ነው።
 
“ቀስ አትልም ነበር”
“ስለው ስለው” የሚሉ ድምጾች ምርኩዝ ሆነው ማንሳት ጀምረው፣ ጥግ አስይዘው ደም ያጣርጉታል።
“እስኪ ሚሪንዳ ግዙ ደም ይተካል።” ይላል አንዱ የደላው።
“ጭራሽ ሚሪንዳ? እየወደቅክ ና ለማለት ነው? በሉ ሰፈር አታበላሹ።” ይላል ሌላው።
“አታንጋዪው…”
“ኧረ ቀና አድርጊው…”
(አያዎ የኑሮው ዘይቤ ነው። ልጅ ተጠይቆ ሲናገር “ጭራሽ መልስ ልትመልስልኝ ነው? ከአዋቂ ጋ እኩል ይቅር አላልኩም? ነብር አየኝ በል” … በጄ ብሎ አዋቂ ሲያናግረው ዝም ሲል “ጎሽ! ተጎርምሶልኛላ። ምን ይዘጋሃል አንተ? ንቀት መሆኑ ነው?” ይባላል። 🙂 )
 
የሸረሪት ድር ይታሰሳል…
የማሰሻ ጨርቅ ይንጋጋል (ከሰል ላይ እየተሞቀ ሊተኮስ)
ቡና ይደምደምበት ይባላል።
አልኮል ከጠፋ ውድ ሽቶ ይነሰነስበታል… (ሰርገኞች “ኧረ ሚዜው ድሀ ነው ሽቶው ውሃ ነው።“ ከሚሉ ሙሽራውን ፈንክተው ባዩት። ሃሃሃ)
(“ቡና ለእሳት ነው” “ለፍንክት ነው” የሚሉ ኤክስፐርቶች ጭቅጭቅ ሳይበርድ እናቲቱ አክሽን ትወስዳለች።)
ቡናው ተደምድሞ ትንሽ ሳይቆይ፥ “ሊጥ ጥሩ ነው” ይባላል። “ዘይት ጥሩ ነው” ይባላል። “ኧረ ተዉ እሳት አይደለም ይሄ። የሸረሪት ድር በቂ ነው።” ይባላል። መውደቅ ወደ ተንቀሳቃሽ ኩሽናነት ከመቀየር ጋር የሚቀራረብ ብቸኛው ነገር ሳይሆን አይቀርም።
 
መቼም “የወለደ አልጸደቀ” ትላለች እናቴ። ወላድ ሁሉንም ይሰማል። እናቲቱ ቡናውን ሙሽልቅ አድርጋ ጠርጋ ሊጥ ትመርግበታለች። ሌላው ሀኪም ይመጣና “ኮልጌት ጥሩ ነው። ከነጠባሳው ነው ብን የሚያደርገው።” ይላል። መከረኛዪቱ ኮልጌት ፈልጋ ትቀባዋለች። እንዲህ እንዲህ እየተባለ፥ እንደምንም ተብሎ የሸረሪት ድር ፈልጉ የተባሉት ብቅ ይላሉ። ማን እንደ ሸረሪት ድር? እሱ ይለብስና ጠባሳ ይቀመማል።
 
“እስኪ ተጎዳ? ትላለች” ተባለንዴይቱ
“ኧረ ተመስገን የባሰስ ቢሆን” ይላል ሌላው
በግርግር አላየሁም፣ ለወሬ ዴንታ የለኝም ባይ፣ የጤፍ ቆሎ ሚዋጣላቷ ደግሞ ታየውና “ውይ ውይ… ዐይኑን እግዜር ነው ያወጣው። እኔማ ምኑም አያምረኝ ነበር። ሲሮጥ አይተሽዋል። ኧረ እንደውም ለልቡ ነበር የምፈራው። እንኳን በዚህ ተመለሰ።”
 
እናቱ በወቅቱ የሌለች እንደው “በሉ እናቱ ሳታየው እጥብጥብ አድርጉት” አለች ደግሞ ትዕዛዝ ሰጪ….
አባቱ በወቅቱ ካልነበረ፥ ተደብቆ ላይደበቅ “በል አባትህ እንዲህ ሆነ እንዳያይህ። ግባና ተኛ።” ተብሎ በጊዜ እንቅልፍ ይታዘዝለታል።
(ዕድሉ ከሆነ ደግሞ ሳሎን እስኪነጠፍ ድረስ የአባቱ መኝታ ላይ ተኝቶ ስለሚጠብቅ፣ አባቱ ተሸክሞ ሊያመጣው ሲል የታሸገውን ያየውና በድንጋጤ ባናቱ ሊለቀውም ይችላል። ሃሃሃ…)
 
ከዚያ ተስያትና በማግስቱ የሰፈሩ ወሬ ማድመቂያ መሆን ነው።
 
ሰፈሩ ሁሉ ይሰማል።
 
መምከሪያ ይደረጋል።
 
“ይኸው እሱም አልሰማ ብሎ ነው ተው እየተባለ። ቀስ…”
“የአበራሽን ጠባሳ ያየ” የሰፈሩ ያልተጻፈ መፈክር ሆኖ ይቆያል።
 
ሰፈሩ ያድባል። የሚሮጥ ይቀንሳል። “ዕብድ ቢጨምት እስከ 7 ሰዓት” እንዲሉ ለሁለት ቀን ኮሽታም የለ። ከተቻለ ከቦ ማስታመም ነው። የልጅነት ወረት እንደጠዋት እንቅልፍ ጣፋጭ ናት። (አትሌቶቻችን በየቀኑ ቢያሸንፉ ኖሮ ሰፈራችን ብዙ ሯጭ ታፈራ ነበር እላለሁ። እኛው ቀጥቅጠን በሲጋራ ወረቀት ለለበጥነው የቆርኪ ሜዳሊያ ቀላል ደም ተፋን? ልባችንን ባፋችን ለመልቀቅ ምን ይቀረን ነበር። ለበረኪና ዋንጫ መጋደሉም እንደዚያው ነው። አሁን ሳስበው ያስቀኛል።)
 
እንደምንም ብሎ ቁስሉ ጠፈፍ ሲል ደግሞ መረቀዘ አልመረቀዘ ጆካ ይያዛል። እናትየው ሳት ብሏት “ኧረ ምግብ ቀነሰ” ወይ “ቃዠ” ካለች ሁለት ሰባት ሁሉ የሚያዝ አይጠፋም።
ትልቅ ጠባሳ ፊቱ ላይ ያለበት ሰው ሳይቀር “የድሮ ጠባሳ ሁሉ ያጠፋል ተብሏል። ድንች እኩሉን ሰንጥቀሽ ውሃውን ክደኚው” ብሎ ምክር ይሰጣል። በሰበቡ አንድ ኪሎ ድንች ይገዛና ቅቅሉን እየላጡ በሚጥሚጣ በሽበሽ ነው።
 
በዚህ ሁሉ ግርግር መሀል ግን የጩጬው ልብ የመጬ ይፈነጥዛል። ነገ ትምህርት የለም! ሰሞኑንም ትምህርት ለመቅረት ሰበቡ ብዙ ነው። 🙂
 
እንዲህ ነው ወጉ!
 
መርካቶዬ፥ የሰው ሰፈር። የሰው አገር። ሕይወት የሞላበት።
 
ሰው መሀል እንቅፋት ቢጤ ከዚህ እዚያ አሽቀንጥሮኝ ከመጤፍም ሳልቆጠር ስቀር እና፣ አይዞህ እንደ ረቂቅ የሙዚቃ ቀመር ትዝ ቢለኝና ምትሀታዊነቱ ቢያሳስበኝ ነው። 🙂

“ሄዋን እንደዋዛ”

“ሄዋን እንደዋዛ ፍሬዋን በልተሽ
በእኔና በምድር፣ ሞት እንዳመጣሽ”
 
የሚላት የመጀመሪያዋን ቀዳማዊት ሄዋን ነው
 
“ለባከነው ልቤ ራርቶ ልብሽ
መጽናናያ ሆኖኛል፣ ክሶኛል ፍቅርሽ”
 
ሲል ደግሞ ይኽቺ ዳግማዊት ሄዋን እመቤታችን ማርያም ሆና፣ በልጇ በክርስቶስ እንደካሰችን ነው የሚያሳየው።
 
~ ቴዲ አፍሮ ❤
 
“ልቤም ተደላደለ ጎኔም ደላው መሰለኝ
አንቺን ስለመውደዴ፣ አገር ሰምቶ ጉድ ቢለኝ
ከወደድኩሽ ወዲያ ምንድን ነው?
ቢጠፋም ስሜ ነው።
በዚህች ዓለም ስኖር ሰው ነበር ረሀቤ
ምኞቴ ተሳካ ባንቺ አረፈ ልቤ…”
 
እያለ ነው እንግዲህ ዘፈኑ ጀምሮ……….
 
“ሄዋን እንደዋዛ ፍሬዋን በልተሽ
በእኔና በምድር፣ ሞት እንዳመጣሽ
ለባከነው ልቤ ራርቶ ልብሽ
መጽናናያ ሆኖኛል፣ ክሶኛል ፍቅርሽ”
 
የሚለው ጋ የሚደርሰው። እንዲህ ቅልጥ ባለ እና ቅልጥ በሚያደርግ የፍቅር ዘፈን ላይ፥ ይኼ ማርያምን ነው የሚገልጸው ማለት ለምን እንደሚጠቅም አላውቅም። አንዳንዱ ነገር ባይብራራ ሳይሻል አይቀርም።
* * *
ጎሳዬ ተስፋዬ ❤ “እናትዬ የሚለውን ለማን ነው የዘፈንከው?” ሲባል
 
“ለእናቴ” አለ ብለው ሲያነፍሩን ነበር። (ቃለ መጠይቁን አልሰማሁትም) እንግዲህ “ሁለት እናት አለኝ…” ሁሉ የሚል ሀረግ አለው። 🙂
 
እንግዲህ “አቤት ብቻ ነው ሲጣሩ እቴጌ!” ተብሏልና፥ የምንወዳቸው ከያንያን ሲሉን፣ አሉን ነው። 😉
* * *
የስዕል አውደ ርዕይ ልንመለከት ሄደን ሙንጭርጭር ያለ ስዕል እናይና፥ ቀለሙን ብቻ ወደነው እንኳን እንዳናልፍ ለነገር ሰዓሊው እዚያው ቆሞ እናገኘዋለን። …ዐይን ዐይኑን እያየን ትርጉሙን ከፊቱ ላይ ልንፈልግ ስናፈጥ፥ ማስረዳት ይቀጥላል።
 
“…እዚህ ላይ ቀዩ መስመር ህልማችንን ነው የሚወክለው። ወደዚያ የሄደው ሰማያዊ ደግሞ… ጥቁሩ መደራረቡ የሰዉን የኑሮ ውጣ ውረድ… እዚህ ጋ ደግሞ አይታይም እንጂ፣ ጽጌረዳ አበባው መድረቁ ህልም የመሰለችኝ ፍቅሬ ትታኝ መሄዷ…”
 
“አሃ” እያልን፣ ራሳችንን በአዎንታ እየነቀነቅን፣ በልባችን “ወንድሜ እኔ የማየው ነገር የለም” እንላለን።
 
የባሰም አለ፥ “ወንድም ይኽ ስዕል ምን ለማሳየት ነው?” ሲባል
 
“አይ ለራሴ ነው የሳልኩት”
 
ምንሼ አደባባይ ማውጣቱ?
.
.
እመው “ተከድኖ ይብሰል” ይሉትን ፈሊጣዊ አነጋገር ካለነገር አላሉትምና! አንዳንዱ ነገር ባይብራራ እና ከተሰራ በኋላ በመጣ እውቀት ለመቃኘት ባይሞከር እንዴት ሸጋ ነበር?!
 
ሰላም!